Dramat szekspirowski

Temat: Nowatorstwo Szekspira.

Porównanie dramatu antycznego i szekspirowskiego.

Dramat antyczny (na podstawie Króla Edypa)

Dramat szekspirowski (na podstawie Makbeta)

Zasada trzech jedności

Szekspir odrzuca tę zasadę:a) czas (akcja w dramacie trwa kilka lat), b) miejsca (miejsce nie jest jedno, jest ich kilka, np. Forres, Iverness), c) akcji (poza wątkiem głównym - Makbeta, wątki poboczne, np. Lady Makbet.

Dramat antyczny przestrzega zasady trzech jedności:a) czasu (akcja trwa max. 24 h), b) miejsca (akcja rozgrywa się w jednym miejscu, u Sofoklesa: pałac królewski), c) akcji (jeden wątek, w dramacie - wątek Edypa).

Decorum - zasad stosowności

W Makbecie Szekspir przeplata tragizm z komizmem. Przykładem może być rozmowa Lady Makduff z synem, w której dziecko o kupnie męża przez matkę, gdyby tego zabrakło. W dramacie mamy także scenę rozlewu krwi, np. zabójstwo głównego bohatera rozgrywa się na scenie.

Zgodnie z zasadą decorum tragedie pisze się stylem wysokim, starannym językiem, z powagą, a komedie - z humorem, niższym językiem. W dramacie Sofoklesa zasada ta jest stosowana. Decorum przejawia się też w braku scen krwawych, np. nie widzimy powieszonej Jokasty, przekazuje nam tę informację posłaniec.

Naśladowanie rzeczywistości (tzw. mimesis)

Angielski dramatopisarz nie przestrzega tej zasady. Wprowadza w swój utwór wiedźmy, czarownice, które należą do świata fantastycznego. Przez to nie możemy powiedzieć, że Makbet jest utworem, w którym zastosowano zasadę prawdopodobieństwa.

Antyczni twóry tworzyli swoje dzieła zgodnie z zasadą podobieństwa, czyli w dramat ma przypominać życie, do tego dążono, nie można tworzyć dzieła, w którym występują elementy niemające odzwierciedlenia w rzeczywistości. Król Edyp respektuje tę zasadę, nie znajdziemy nigdzie odstępstwa od tej reguły.

Aktorzy

U Szekspira mamy do czynienia ze scenami zbiorowymi, np. pod koniec pojawia się 10 000 tysięcy żołnierzy, a więc autor nie trzyma się antycznej zasady.

Dramat antyczny przechodził zmiany w kwestii ilości aktorów na scenie. Od 1 na początku, ostatecznie do 3.

Budowa dzieła (chór i układ dzieła)

Elementem ważnym dla dramatu antycznego był chór, którego pieśni (tzw. stasimony) komentowały i objaśniały słowa i zachowania bohaterów. Pomagał zinterpretować utwór. Tragedia antyczna dzieli się na: prolog, parodos, episodion, stasimon, exodos.

Szekspir rezygnuje z chóru. Dzięki temu widz zostaje sam na sam z dziełem, sam wyciąga wnioski. Szekspir dzieli swoje dzieło na akty i sceny, odchodząc tym samym od założeń klasycznej tragedii antycznej.