Wizerunek Matki w sztuce

MATKI w sztuce

WiZERUNEK

by Lidia Pieczonka

James Whistler Portret matki

Obraz przedstawia matkę amerykańskiego artysty. Kompozycja obrazu jest bardzo prosta, statyczna, nawiązująca do grafiki japońskiej. Biały koronkowy czepiec i czarna suknia tworzą mocny kontrast w obrazie, kolor został zredukowany do odcieni szarości. Postać matki nie jest tu ciepłą i dobroduszną istotą – wyczuwa się szacunek, ale i dystans artysty do portretowanej osoby – dystyngowanej starszej kobiety o purytańskich zasadach.

Motyw matki

w malarstwie

MARYJA MATKA

W kręgu kultury zachodnioeuropejskiej Maryja jest bohaterką setek obrazów, nie tylko sakralnych. Jedne z piękniejszych jej podobizn tworzył przedstawiciel włoskiego renesansu – Rafael Santi. Ale Matka Boska to również matka cierpiąca, a to cierpienie według wyznawców Biblii nadaje jej miłości dodatkowych walorów. W końcu mówi się, że żadna matka nie powinna oglądać śmierci swojego dziecka, a jednak zdarza się i tak. Zapewne najbardziej znanym z przykładów pokazania tego matczynego cierpienia w sztuce jest „Pieta watykańska” Michała Anioła. .

Michał Anioł

Rafael Santi "Madonna Piękna ogrodniczka"

"Pieta watykańska"

Parmigianino "Madonna z długą szyją"

Hyacinthe Rigaud

Matka artysty (dojrzała i wyniosła kobieta w skromnym stroju; ukazana w dwóch ujęciach.

"Madame Rigaud"

Stanisław Wyspiański

Wszechstronnie utalentowany młodopolski artysta namalował urokliwy obraz przedstawiający młodą matkę karmiącą piersią. Kobieta otoczona świeżymi kwiatami, sama ubrana w kwiecistą suknię staje się symbolem płodności, obfitości. Widzimy tu jeszcze dwie dziewczynki patrzące na maleństwo. Artysta pięknie oddał nastrój tej intymnej chwili.

"Macierzyństwo"

1905 r. pastel na papierze

INNE PRZEDSTAWIENIa MACIERZYŃSTWA

Maria Magdalena pokutująca, na tym utrzymanym w intymnym nastroju płótnie żaden rekwizyt nie znalazł się przypadkowo. Święta siedzi przed lustrem z czaszką na kolanach – symbolem zarazem próżności, jak i światła oraz poznania. Ten atrybut dość często towarzyszy Marii Magdalenie jako przypomnienie jej grzesznej przeszłości oraz oznaka poznania przez nią boskiej jasności.

• Burza to obraz równie zagadkowy, co artysta, który go namalował.
• doczekał się kilkudziesięciu różnych interpretacji, ale żadnej nie uznano za zadowalającą
• w XVI-wiecznych zapiskach płótno opisywane jest po prostu jako krajobraz z burzą, cyganką i żołnierzem

Giorgione

Georges de La Tour

BURZA

Maria Magdalena pokutująca

IMPRESJONIZM

Wizerunek matki w malarstwie impresjonistycznym

Auguste Renoir MACIERZYŃSTWO 1886 r.

Berthe Morisot KOŁYSKA 1872

MALARSWO POLSKIE

technika porównywana do impresjonistów

styl malarski porównywany do Rembranta

Polscy artyści i ich matki

Henryk Rodakowski Portret matki 1853 r. Olej na płótnie

Olga Boznańska MACIERZYŃSTWO 1902

MATKA I DZIECKO

Pablo Picasso Olga i Paulo

Czerwona materia jest motywem, który na płótnach Nadii Léger powraca w różnych formach. Często chodzi o materiał: kotarę rozwijającą się w tle portretów bądź ubranie przedstawionej postaci. Wizualnie konotuje rewolucję, będąc jednocześnie wyraźnym sygnałem opowiedzenia się artystki po stronie komunizmu.

Nadia Léger Czerwona materia

Wanda Chodasiewicz-Grabowskaj

Jacek MalczEwski

MATKA jako OJCZYZNA

Na obrazie „Ojczyzna” przedstawiona jest tak jakby matka z dwojgiem dzieci. Ale ta matka to zarazem Matka Ojczyzna, a jeśli porównać ten obraz z pierwszą częścią tryptyku, to okaże się, że jest to również Śmierć – obie panie są bardzo do siebie podobne.Tłem jest pole, na którym widzimy kwiaty polne: rumianek, chabry itp. Daleko na horyzoncie można też zauważyć trzy kościelne wieże. Czym zatem jest ojczyzna? Artysta zdaje się mówić: to polska ziemia, polski pejzaż, ale też religia jako element tego pejzażu. Zresztą nie tylko jako element pejzażu, gdyż Matka Ojczyzna ma także naszyjnik z krzyżykiem.

OJCZYZNA

SYMBOLIZM

(Tryptyk Prawo, Ojczyzna, Sztuka) | 1903

Gustaw Klimt

Macierzyństwo z serii Trzy etapy z życia kobiety (śpiąca kobieta przytula maleństwo, które zdaje się być nierozerwalną częścią matki).

MACIERZYŃSTWO

Surrealizm

Madonna z Port Lligat z roku 1950 – Dzieciątko trzyma w dłoni kulę i księgę. Wolna przestrzeń w kształcie okna w jego piersi nie jest pusta, znajduje się w niej eucharystyczny chleb, a nogi mają układ podobny do krzyża i taki też rzucają cień:

Salvador Dali Madonna z Port Lligat

temat MaTki w rzeźbie

• Alina Szapocznikow Rzeźba, eksponowana na skwerze przy Teatrze Komedia w Warszawie.
• Kobieta z dzieckiem (znana również jako Nadzieja matki, Macierzyństwo lub Pokój) pochodzi z lat 1949-1950, wykonana została w piaskowcu w zakładach w Paryżu

Rzeźba „Macierzyństwo” (zwana również: „matka z dziećmi” lub „Barbapapa”) znajdująca się u zbiegu przy al. Wyszyńskiego i ulicy Przełajowej w Łodzi

Michał Gałkiewicz

Alina Szapocznikow

Kobieta z dzieckiem

Macierzyństwo

ŚmierĆ Matki

trauma i okrucieństwo wojny

• Matula pomorli - Już sam tytuł wskazuje na źródło cierpienia.
• Na łóżku leży umierająca matka, a przy niej siedzi dwójka małych dzieci, trzecie opiera się o stół przy oknie i spogląda na nie.
• Kotsis znany był z ilustrowania obrazków wiejskich, więc można podejrzewać, że to dzieło również pokazuje rodzinę wiejską.

• Obraz ukazuje kilkuletniego chłopca obejmującego kobietę, ujętą od ramion, bez głowy
• Kobieta nie żyje, choć wydaje się, że bezwładnym gestem ręki odwzajemnia pieszczotę
• Artysta namalował ją sinawym błękitem. W ten sposób — wykorzystując symbolikę koloru: sferę cienia, niematerialności i transcendencji — malował wszystkie ofiary wojny, ludzi umarłych.

Aleksander Kotsis

Matula pomarli

Andrzej Wróblewski

Syn i zabita matka

PAJĄK JAKO METAFORA MATKI

Louise Bourgeois "Maman"

sta, marmur | 1999 Muzeum Guggenheima w Bilbao

Według Bourgeois tematem rzeźby jest macierzyństwo, a pajęczyca ma reprezentować pozytywne cechy matek, takie jak siła i opiekuńczość.

by Lidia Pieczonka

Dziękuję

by Lidia Pieczonka