Konrad - pieśń zemsty i mała improwizacja

Holoubek Gustaw jako Konrad, Dziady Mickiewicza, reż. Kazimierz Dejmek, Teatr Narodowy 1967

Kim jest Konrad?

Kim jest Konrad?

Konrad jako były Gustaw - kochanek z II i IV części "Dziadów".W prologu części III zmienia się w patriotę, wojownika w walce o wolność narodu

poeta

wrażliwy (skoro jest poetą)

wieszcz

prorok

Inscenizacja 'Dziadów'. W środku Gustaw Holoubek jako Konrad (MATERIALY TEATRU NARODOWEGO)

Analiza pieśni zemsty

strofa I - złowroga wizja pieśni, która była już umarła, ale jak wampir, który poczuł krew, wstaje z grobu i ponownie idzie zapolować na kolejne ofiary; nikt nie jestw stanie jej powstrzymać, nawet Bóg

II strofa – pieśń ma naturę wampira, który pijąc krew swych ofiar, zaraża je i czyni podobnymi do siebie upiorami pragnącymi krwi (zemsty

III strofa – Konrad zapowiada, że wraz z zarażonymi rodakami zabije wroga, przy czym mord ten będzie miał charakter rytualny (przypominający ukrzyżowanie)

IV strofa – Konrad uznaje, że czyn ten sprowadzi na niego i rodaków wieczne potępienie, ale w imię zemsty godzi się nawet zatracić swą duszę, ponieważ tylko tak zniszczy ją we wrogu

Przywołane obrazy.

Analiza pieśni zemsty

Powtarzające się słowa kluczowe to zemsta i Bóg, zestawienie, które powinno się wykluczać – chrześcijański Bóg nakazuje miłować swojego wroga, według religijnej moralności zemsta jest złem.

słowa klucze

ponury, posępny, przerażający, dramatyczny, podniosły, tajemniczy, niezwykły, budzący grozę, mrożący krew w żyłach, wstrząsający

nastrój

Pieśń wzywa do zemsty na wrogu, co jest wbrew moralności chrześcijańskiej. Jest otwarcie bezbożna – Konrad zapowiada, że zejdzie do piekieł wraz z pognębionym wrogiem, aby jego trup już nigdy się nie odrodził. Idea zemsty jest niczym upiór – zaraża złem i oprócz życia doczesnego odbiera także nieśmiertelne. Ma charakter poezji tyrtejskiej - budzącej poczucie patriotyzmu i nawołującej do obrony ojczyzny.

myśl przewodnia

Analiza "małej improwizacji"

IMPROWIZACJA - DEFINICJA (SJP PWN)improwizacja 1. «wykonywanie czegoś, np. utworu muzycznego, bez przygotowania; też: rzecz tak powstała i wykonana» 2. «działania podejmowane bez przygotowania i planu; też: rezultat takich działań»

WERSY 485 - 493Konrad mówi sobie jako o profecie - człowieku mającym widzieć przyszłe losu swojego narodu.

WERSY 494 - 501Konrad widzi siebie jako orła wzlatującego ponad ludzkość, któremu dane będzie widzieć proroctwa, przyszłe dzieje. Chce je pochwycić w swoje szpony. Przyszłosć jednak - jak małe ptaki - ucieka przed nim.

WERS 502-505Przed Konradem-orłem pojawia się duży, czarny ptak - kruk, który "niebo załe zakrywa", a więc zasłania przed bohaterem przyszłość. Dochodzi do poroznej walki.

WERS 506-510Pozorny dialog między Konradem-orłem a krukiem. Czarny ptak nie reaguje w ogóle na słowa bohatera, a ten obwinia go o plątanie myśli, zatem o udaremnienie próby ujrzenia przyszłości.

Analiza "małej improwizacji"

ORZEŁ

W rolę orła wciela się Konrad. Ptak ten symbolizuje odwagę i dumę.. Za takiego uważa się główny bohater. Jednak jego pewność siebie przeradza się w pychę - wiarę we własne nieograniczone możliwości, geniusz i niezwykła pozycję.

Metafora ptaków

KRUK

Kruk jest metaforą pychy. Konrad uważa się za zbyt pewnego swojego geniuszu i to (pycha właśnie!) uniemożliwia mu zobaczenie przyszłych losów narodu. Kruk jest także strażnikiem tajemnic, symbolem nauk tajemnych.

Analiza "małej improwizacji"

W "małej improwizacji" mamy do czynienia z próbą odgadnięcia zagadek przyszłości przez Konrada-poetę, wierzącego w swój geniusz i wyjątkową pozycję. Główny bohater ukazuje się nam tu jako ten, który nie rozumie tajemnic. Chciał on zobaczyć zemstę, jaką wymierza ciemiężycielowi naród. Pycha jednak uniemożliwia mu w ogóle dojrzenie przyszłości (kruk zakrywający niebo przed orłem), ale uniemożliwia mu coś jeszcze - otóż Konrad nie rozumie losu Polaków, przyczyn ich cierpienia. Ta tejmnica zostaje odsłonięta przed Księdzem Piotrem - pokornym sługą Bogą. Ścierają się więc tu dwa przeciwieństwa:pokora - uniżenie, uznanie własnej słabości, które zostaje wynagrodzone (KSIĄDZ PIOTR) oraz pycha - wysokie (zbyt wysokie) mniemanie o sobie (wiara we własny geniusz i nieogrsaniczone zdolności Konrada), które sprowadza na drogę grzechu.