Instrumenty dęte blaszane

Instrumenty

dęte blaszane

INSTRUMENTY DĘTE BLASZANE

W orkiestrze symfonicznej najgłośniej brzmią instrumenty dęte blaszane, takie jak: trąbka, róg, puzon i tuba. Każdy z nich ma inny kształt i wielkość, ale wszystkie wykonane są ze stopu metali, zwykle miedzi i cynku oraz posiadają ustnik. Muzyk przytyka go do ust w celu zadęcia, a wówczas wibrujące powietrze przechodzi przez rurę instrumentu i wydobywa się z niej na zewnątrz przez lejkowatą czarę głosową. W 1815 roku wynaleziono urządzenia do regulacji przepływu powietrza w rurach, zwane wentylami, co wpłynęło na większą precyzję wydobywanych dźwięków. Początkowo instrumentów dętych używano do sygnalizacji podczas polowań i działań wojennych. Z biegiem lat znalazły zastosowanie do celów artystycznych.

TRĄBKA

Zbudowana jest z rury zwiniętej trzykrotnie. Wewnątrz pętli znajdują się trzy rurki włączane do gry przez użycie wentyli. Dżwięki trąbki są jasne, brzmią bardzo triumfalnie, dlatego instrument ten podkreśla uroczysty nastrój i radość. Na trąbce często gra się z użyciem tłumika w kształcie gruszk, zatykającego jej wylot, wtedy dźwięki stają się ciche i miękkie.

Posłuchaj

HaydnKoncert na trąbkę i orkiestrę

TUBA

Tuba wśród instrumentów dętych blaszanych brzmi najniżej i najdonośniej. Góruje też wielkością nad pozostałymi instrumentami w orkiestrze. Wynalazł ją Adolf Sax, konstruktor saksofonu. Tuba uzupełnia sekcję instrumentów dętych o basowe brzmienie, służy też do podawania marszowego tempa.

Obejrzyj

Czy można poderwać dziewczynę na tubę?

PUZON

Zbudowany jest z dwóch cześci. Górna - złożona z dwóch równoległych rur - posiada ustnik i czarę głosową. Dolna to ruchomy suwak, który pozwala muzykowi regulować wysokość dźwięków, tworzyć wspaniałe glissanda i stosować różne efekty dźwiękowe, np.: śmiech, rechot, klakson. Istnieją również odmiany puzonu bez suwaka z mechanizmem wentylowym.

Czy poznajecie, jaki to film?

Co 4 puzony... to nie jeden

RÓG / WALTORNIA

Róg, zwany waltornią, to jeden z najokazalszych instrumentów w orkiestrze symfonicznej. Róg ma rurę długości 3,7 m. zwiniętą trzykrotnie w duże koło, w środku którego splątane są małe rurki. Muzyk grający na waltorni często wkłada rękę do czary głosowej, przez co zmienia barwę wydobywanych dźwięków, gra je ciszej, lepiej oddaje efekt pogłosu.

Posłuchaj

Wolfgang Amadeusz Mozart

A w ramach podsumowania...

Jakie instrumenty rozpoznajesz?

Wilhelm Tell - Uwertura

ZADANIE 3

ZADANIE 2

ZADANIE 1

Zapisz temat: Instrumenty dęte blaszane i pod tematem wypisz nazwy tych instrumentów

Narysuj wybrany instrument dęty blaszany lub wklej wydrukowaną ilustrację

Zapoznaj się z tekstem w ksiażce na str. 108-110

DZIĘKUJĘ