Kobiety - one zmieniły świat
Kobiety - naukowcy, odkrywcy, artystki, sportowcy, działaczki społeczne, laureatki Nagrody Nobla w różnych dziedzinach... Ile nazwisk potrafisz wymienić? O Marii Skłodowskiej-Curie słyszał każdy, a przecież było więcej wspaniałych kobiet, które zajmowały się różnymi dziedzinami nauki, kultury, sztuki. Wiele z nich nie doczekało się uznania, inne zostały zapomniane. A tak wiele im zawdzięczamy - dzięki ich pasji, pracy w trudnych, często niebezpiecznych warunkach, wbrew stereotypom, łamiąc zasady, dokonywały odkryć, czynów, dzięki którym dziś wiemy więcej o świecie i o nas samych. W prezentacji przedstawiam tylko kilka z nich, warto zajrzeć do książek i poznać inne ...
Maria Skłodowska-Curie
Polska fizyczka i chemiczka, lauretka Nagrody Nobla
Maria Skłodowska urodział się w Warszawie w 1867 r. Marzeniem Marii było studiować, niestety w tamtych czasach kobiety miały zakaz wstępu na uniwersytety. Wyjechała więc do Paryża studiować na Sorbonie. Tam poznała przyszłego męża Piotra Curie. Razem prowadzili badania nad zjawiskiem promieniowania radioaktywnego niektórych pierwiastków. Za odkrycie zjawiska promieniotwórczości Maria i Piotr otrzymali w 1903 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Po tragicznej śmierci męża Maria przejęłą po nim obowiązki wykładowcy na Sorbonie, kontynuowała też badania. Efektem żmudnychi niebezpiecznych dla zdrowia doświadczeń było odkrycie dwóch pierwiastków promieniotwórczych. Maria nazwała je rad (na cześć Słońca) oraz polon (na cześć Polski). Za to odkrycie została uhonorowana w 1911 r. Nagrodą Nobla z chemii. Odkryła, że rad może być wykorzystywany do leczenia raka. Gdy wybuchła I wojna światowa wymyśliła specjalne samochody, które przewoziły aparaturę rentgenowską. Razem z córką Irène jeździły na front robić zdjęcia rentgenowskie. Dzięki temu pomogły wielu rannym żołnierzom. Jej zasługą jest też utworzenie w Paryżu Instytutu Radowego, w którym prowadzono badania z zakresu fizyki, chemii i medycyny. Podobny instytut otworzyła również w Warszawie. Zmarła w 1934 r. W uznaniu zasług szczątki Marii i Piotra Curie zostały przeniesiono do paryskiego Panteonu - mauzoleum wybitnych Francuzów.
" "
Grace Hopper
Admirał marynarki wojennej USA i pionierka informatyki
Grace Hopper uważa się za matkę programowania komputerowego. Gdy wybuchła II wojna światowa Grace była profesorką matematyki w Vassar College. W 1943 r. odeszła z uniwersytetu i wstąpiła do kobiecych oddziałów rezerwowych marynarki wojennej, stąd trafiła na Uniwersytet Harvarda, gdzie powierzono jej zaprogramowanie jednego z pierwszych na świecie elektronicznych komputerów o nazwie Mark I. Wykorzystywano go do rozwiązywania różnych problemów związanych z działaniami wojennymi. Po wojnie Grace pracowała w sektorze prywatnym. Wynalazła pierwszy kompilator - program tłumaczący kod komputerowy oraz COBOL - pierwszy uniwersalny język komputerowy. To dzięki niej każdy może zajmować się programowaniem. Wróciła do marynarki, na emeryturę przeszła mając prawie 80 lat, ale nadal uczyła, wykładała, udzielała konsultacji.
Fe del Mundo
Filipińska lekarka pediatra
Fe była małą dziewczynką, kiedy jej siostra zmarła na zapalenie wyrostka. Wtedy postanowiła zostać lekarką i pomagać dzieciom. Była bardzo pracowita i utalentowana, jej studia na amerykańskim Uniwersytecie Harvarda ufundował sam prezydent Filipin. Po powrocie do domu otworzyła gabinet, w którym leczyła dzieci. Ale małych pacjentów było tak dużo, że postanowiła sprzedać swój dom i ufundować szpital dziecięcy - pierwszy na Filipinach. Oprócz pracy w szpitalu prowadziła również badania nad groźnymi chorobami zakaźnymi. Jej prace nad odrą, polio, ospą i dengą pomogły w przygotowaniu szczepionek i leczeniu tych chorób na całym swiecie. Wymyśliła też specjalną dietę dla dzieci chorych - BRAT (skrót od słów Banan, Ryż, Apple (po angielsku jabłko) i Tost). Pani del Mundo przeżyła prawie 100 lat i do końca pracowała w szpitalu, który założyła. Zmarła w 2011 roku.
Rosalind Franklin
Brytyjska biofizyczka i krystalografka
"Nauka i życie codzienne nie mogą i nie powinny być rozdzielane" - tak mawiała Rosalind Franklin. Już jako nastolatka wiedziała, że chce być naukowcem. W spełnieniu tych marzeń, wbrew woli ojca, pomogły jej krewne. Przy ich wsparciu zrobiła doktorat z chemii na Uniwersytecie Cambridge i rozpoczęła pracę w King's College. Prowadziła tam badania nad budową cząsteczki DNA. W wyniku bardzo długich, żmudnych naświetlań promieniami rentgena udało jej się zrobić dokładne zdjęcie łańcucha DNA. Badania Franklin w nieuczciwy sposób wykorzystali inni naukowcy do opisania oraz opracowania modelu cząsteczki DNA - kilka lat po jej śmierci Francis Crick, James Watson i Maurice Wilkins odebrali Nagrodę Nobla za odkrycie struktury DNA. Podczas przemówień po otrzymaniu dyplomów noblowskich nie wspomnieli jednak, że ten wielki sukces zawdzięczali pracom swojej koleżanki. Na wiele lat świat zapomniał o tej genialnej badacze. Dopiero w 1997 r. australijski astronom amator przypomniał o niej światu, kiedy odkrytą przez siebie asteroidę nazwał 9241„Rosfranklin".
Yvonne Brill
Kanadyjsko-amerykańska konstruktorka rakiet kosmicznych
Kanadyjska i amerykańska chemiczka, astrofizyczka i inżynier. Zajmowała się silnikami i paliwem rakiet kosmicznych. Wynalazła też system napędowy dla pierwszego satelity pogodowego. Jej najważniejszym wynalazkiem jest silnik rakietowy zasilany specjalną substancją o nazwie hydrazyna, dzięki której rakieta może polecieć dalej zużywając mniej paliwa. Uczestniczyła w projektowaniu rakiet wysyłanych przez NASA na Księżyc i sondy wysłąnej na Marsa. Opatentowała około 50 wynalazków kosmicznych.
Jane Goodall
Brytyjska zoolożka, aktywistka społeczna, podróżniczka i pisarka
Jane Goodall urodziła się w 1934 r. i od dzieciństwa uwielbiała obserwować zwierzęta. Marzyła o tym, by wyjechać do Afryki i tam prowadzić badania. Aby zebrać pieniądze na realizację swoich marzeń pracowała jako kelnerka i asystentka produkcji filmów dokumentalnych. Wyjechała do Kenii, potem do Tanzanii. Tam, w Parku Narodowym Gombe obserwowała szympansy bonobo. Dzięki jej determinacji w badaniach dowiedzieliśmy się, że szympansy wykazują zachowania bardzo podobne do ludzkich. W stadzie tworzą hierarchię społeczną, mają złożoną osobowość, bywają współczujące, okrutne, używają narzędzi. Przebywając tak blisko zwierząt, w ich naturalnym środowisku dostrzegała też zagrożenia jakie na nie czyhają. Dlatego podróżuje po całym świecie i podejmuje najróżniejsze akcje, których celem jest poprawienie jakości życia ludzi i zwierząt oraz ochrona środowiska. Od 2002 r. jest Wysłanniczką Pokoju ONZ. Dzięki niej, dziś lepiej rozumiemy zwierzęta, przyrodę i siebie samych.
" "
Sylvia Earle
Amerykańska biolożka morska, badaczka i akwanautka
Sylvia Earle to pierwsza kobieta, która stanęła na dnie oceanu na głębokości 381 m. Brała udział w wielu wyprawach badawczych, była szefową podwodnej stacji badawczej. Spędziła na nurkowaniu dziesiątki godzin. Jej badania, obserwacje i fotografie pomogły ludziom dowiedzieć się wiele o życiu w oceanach. Nieustannie zwraca uwagę na konieczność ochrony oceanów, pokazując, że zanieczyszczenia i nadmierne połowy niszczą ekosystemy i tworzą "strefy śmierci", w których zwierzęta i rośliny morskie nie mogą przeżyć. Założyła organizację Mission Blue, której celem jest tworzenie chronionych obszarów oceanu, nazywanych "punktami nadziei".
" "
Pierwsza kobieta na świecie, która samotnie opłynęła dookoła Ziemię
Krystyna Chojnowska-Liskiewicz
Urodziła się w Warszawie w 1936 r., po wojnie rodzina przeniosła się do Ostródy i tam Krystyna pokochała żeglowanie. Ukończyła studia na Politechnice Gdańskiej, na Wydziale Budowy Okrętów. W roku 1966 otrzymała patent kapitana jachtowego. Na swą samotną wyprawę wyruszyła na jachcie Mazurek z Las Palmas na Wyspach Kanaryjskich w marcu 1976 r. Płynęła przez Atlantyk, Kanał Panamski, Ocean Spokojny, Australię i wokół Afryki. Po dwóch latach, 20 marca 1978 r. żeglarka zamknęła pętlę rejsu dookoła świata w pobliżu wysp Zielonego Przylądka, przepływając samotnie 28 696 mil morskich. Do Las Palmas dopłynęła w kwietniu. Była pierwszą kobietą, która dokonała takiego wyczynu - jej konkurentka, Naomi James, zamknęła pętlę dookoła świata 39 dni później, 28 kwietnia 1978 r.
Junko Tabei
Japońska himalaistka i podróżniczka
Pierwsza kobieta, która wspięła się na Mount Everest. Było to w roku 1975. Zanim to się stało, zdobyła wszystkie ważniejsze szczyty w Japonii, wspinała się w Alpach i Himalajach. Była też pierwszą kobietą, która zdobyła Koronę Ziemi, czyli najwyższe szczyty 7 kontynentów. Do 2009 r. weszła na 56 najwyższych szczytów wszystkich kontynentów. Była też jednym z dyrektorów Himalayan Adventure Trust of Japan, organizacji zajmującej się ochroną środowiska przyrodniczego w górach.
Kathrine Switzer
Amerykańska biegaczka długodystansowa, dziennikarka i działaczka na rzecz praw kobiet w sporcie
Maraton bostoński jest jedną z najstarszych i najważniejszych imprez tego rodzaju na świecie. Marzeniem młodziutkiej studentki Kathrine Switzer było wziąć udział w maratonie. Problem leżał w tym, że w tamtych czasach była to impreza tylko dla mężczyzn. W 1967 r. Kathrine udało się wystartować i ukończyć bieg, choć po drodze doszło do szarpaniny, bo jeden z uczestników uznał ją za intruza, który bezprawnie wtargnął między biegaczy. Zdjęcia obiegły cały świat, rozpoczynając burzliwą dyskusję na temat udziału kobiet w biegach długodystansowych. W 1972 roku zmieniono regulamin imprezy i pozwolono, by kobiety stanęły na starcie najstarszego maratonu na świecie. Kathrine została dziennikarką i mocno zaangażowała się w promowanie biegania wśród kobiet oraz w działania na rzecz równouprawnienia kobiet w sporcie. To w dużej mierze starania Switzer spowodowały, że w 1984 roku kobiecy maraton stał się dyscypliną olimpijską.
Malala Yousafzai
Pakistańska działaczka na rzecz praw kobiet, a szczególnie - ich prawa do nauki
Malala urodziła się 12 lipca 1997 r. w wiosce na północy Pakistanu. Na tych terenach bardzo silne wpływy mieli Talibowie, sprzeciwiający się oficjalnej władzy i rządzący się własnymi prawami. Zamknęli min. szkoły dla dziewcząt i zakazali im nauki. W tej sytuacji Malala, która chciała zostać lekarzem, zaczęła pisać bloga pod pseudonimem Gul Makai. Opisywała życie pod rządami Talibów, jak terroryzują mieszkańców jej rodzinnych stron. Otwarcie ich krytykowała, za co wielokrotnie jej grożono, a nawet postrzelono. Za swoją odwagę została uhonorowana wieloma nagrodami, min. Międzynarodową Dziecięcą Nagrodą Pokojową. W 2014 r. otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Dwa lata później została odznaczona Orderem Uśmiechu.
" "
Greta Thunberg
Szwedzka aktywistka klimatyczna
Nastolatka (ur. 2003 r.), uznawana za jedną z najbardziej wpływowych aktywistek na rzecz klimatu. W sierpniu 2018 r. rozpoczęła protest pod budynkiem szwedzkiego parlamentu, który prowadzi przeciwko zmianom klimatu wynikającym z działalności człowieka. Zapoczątkowała w ten sposób inicjatywę szkolnych strajków nazywanych Piątkami dla Przyszłości (Fridays for Future). Jest również inicjatorką globalnego ruchu "Młodzież dla klimatu". Przemawiała też podczas szczytów klimatycznych ONZ COP24 w Katowicach i COP25 w Madrycie. Dwukrotnie nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla. W 2019 roku Szwedka otrzymała tzw. alternatywnego Nobla, czyli nagrodę Right Livelihood Award. Fundacja Right Livelihood tłumaczyła, że Thunberg "dała głos pokoleniu, które będzie musiało ponieść konsekwencje naszej politycznej niezdolności do powstrzymania zmian klimatu".
" "
Warto przeczytać:
Bibliografia: Dziewit-Meller A., Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy, Wyd. 2, 2020 Dziewit-Meller A., Damy, dziewuchy, dziewczyny. Podóże w spódnicy, 2018 Frąckiewicz M., Superbohaterki! Świat i wilekie odkrycia, 2017 Ignotofsky R., Kobiety i nauka. One zmieniły świat, 2018 Źródło informacji i zdjęć: Wikipedia.
Kobiety - one zmieniły świat
mohorecka
Created on May 18, 2020
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
Kobiety - one zmieniły świat
Kobiety - naukowcy, odkrywcy, artystki, sportowcy, działaczki społeczne, laureatki Nagrody Nobla w różnych dziedzinach... Ile nazwisk potrafisz wymienić? O Marii Skłodowskiej-Curie słyszał każdy, a przecież było więcej wspaniałych kobiet, które zajmowały się różnymi dziedzinami nauki, kultury, sztuki. Wiele z nich nie doczekało się uznania, inne zostały zapomniane. A tak wiele im zawdzięczamy - dzięki ich pasji, pracy w trudnych, często niebezpiecznych warunkach, wbrew stereotypom, łamiąc zasady, dokonywały odkryć, czynów, dzięki którym dziś wiemy więcej o świecie i o nas samych. W prezentacji przedstawiam tylko kilka z nich, warto zajrzeć do książek i poznać inne ...
Maria Skłodowska-Curie
Polska fizyczka i chemiczka, lauretka Nagrody Nobla
Maria Skłodowska urodział się w Warszawie w 1867 r. Marzeniem Marii było studiować, niestety w tamtych czasach kobiety miały zakaz wstępu na uniwersytety. Wyjechała więc do Paryża studiować na Sorbonie. Tam poznała przyszłego męża Piotra Curie. Razem prowadzili badania nad zjawiskiem promieniowania radioaktywnego niektórych pierwiastków. Za odkrycie zjawiska promieniotwórczości Maria i Piotr otrzymali w 1903 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Po tragicznej śmierci męża Maria przejęłą po nim obowiązki wykładowcy na Sorbonie, kontynuowała też badania. Efektem żmudnychi niebezpiecznych dla zdrowia doświadczeń było odkrycie dwóch pierwiastków promieniotwórczych. Maria nazwała je rad (na cześć Słońca) oraz polon (na cześć Polski). Za to odkrycie została uhonorowana w 1911 r. Nagrodą Nobla z chemii. Odkryła, że rad może być wykorzystywany do leczenia raka. Gdy wybuchła I wojna światowa wymyśliła specjalne samochody, które przewoziły aparaturę rentgenowską. Razem z córką Irène jeździły na front robić zdjęcia rentgenowskie. Dzięki temu pomogły wielu rannym żołnierzom. Jej zasługą jest też utworzenie w Paryżu Instytutu Radowego, w którym prowadzono badania z zakresu fizyki, chemii i medycyny. Podobny instytut otworzyła również w Warszawie. Zmarła w 1934 r. W uznaniu zasług szczątki Marii i Piotra Curie zostały przeniesiono do paryskiego Panteonu - mauzoleum wybitnych Francuzów.
" "
Grace Hopper
Admirał marynarki wojennej USA i pionierka informatyki
Grace Hopper uważa się za matkę programowania komputerowego. Gdy wybuchła II wojna światowa Grace była profesorką matematyki w Vassar College. W 1943 r. odeszła z uniwersytetu i wstąpiła do kobiecych oddziałów rezerwowych marynarki wojennej, stąd trafiła na Uniwersytet Harvarda, gdzie powierzono jej zaprogramowanie jednego z pierwszych na świecie elektronicznych komputerów o nazwie Mark I. Wykorzystywano go do rozwiązywania różnych problemów związanych z działaniami wojennymi. Po wojnie Grace pracowała w sektorze prywatnym. Wynalazła pierwszy kompilator - program tłumaczący kod komputerowy oraz COBOL - pierwszy uniwersalny język komputerowy. To dzięki niej każdy może zajmować się programowaniem. Wróciła do marynarki, na emeryturę przeszła mając prawie 80 lat, ale nadal uczyła, wykładała, udzielała konsultacji.
Fe del Mundo
Filipińska lekarka pediatra
Fe była małą dziewczynką, kiedy jej siostra zmarła na zapalenie wyrostka. Wtedy postanowiła zostać lekarką i pomagać dzieciom. Była bardzo pracowita i utalentowana, jej studia na amerykańskim Uniwersytecie Harvarda ufundował sam prezydent Filipin. Po powrocie do domu otworzyła gabinet, w którym leczyła dzieci. Ale małych pacjentów było tak dużo, że postanowiła sprzedać swój dom i ufundować szpital dziecięcy - pierwszy na Filipinach. Oprócz pracy w szpitalu prowadziła również badania nad groźnymi chorobami zakaźnymi. Jej prace nad odrą, polio, ospą i dengą pomogły w przygotowaniu szczepionek i leczeniu tych chorób na całym swiecie. Wymyśliła też specjalną dietę dla dzieci chorych - BRAT (skrót od słów Banan, Ryż, Apple (po angielsku jabłko) i Tost). Pani del Mundo przeżyła prawie 100 lat i do końca pracowała w szpitalu, który założyła. Zmarła w 2011 roku.
Rosalind Franklin
Brytyjska biofizyczka i krystalografka
"Nauka i życie codzienne nie mogą i nie powinny być rozdzielane" - tak mawiała Rosalind Franklin. Już jako nastolatka wiedziała, że chce być naukowcem. W spełnieniu tych marzeń, wbrew woli ojca, pomogły jej krewne. Przy ich wsparciu zrobiła doktorat z chemii na Uniwersytecie Cambridge i rozpoczęła pracę w King's College. Prowadziła tam badania nad budową cząsteczki DNA. W wyniku bardzo długich, żmudnych naświetlań promieniami rentgena udało jej się zrobić dokładne zdjęcie łańcucha DNA. Badania Franklin w nieuczciwy sposób wykorzystali inni naukowcy do opisania oraz opracowania modelu cząsteczki DNA - kilka lat po jej śmierci Francis Crick, James Watson i Maurice Wilkins odebrali Nagrodę Nobla za odkrycie struktury DNA. Podczas przemówień po otrzymaniu dyplomów noblowskich nie wspomnieli jednak, że ten wielki sukces zawdzięczali pracom swojej koleżanki. Na wiele lat świat zapomniał o tej genialnej badacze. Dopiero w 1997 r. australijski astronom amator przypomniał o niej światu, kiedy odkrytą przez siebie asteroidę nazwał 9241„Rosfranklin".
Yvonne Brill
Kanadyjsko-amerykańska konstruktorka rakiet kosmicznych
Kanadyjska i amerykańska chemiczka, astrofizyczka i inżynier. Zajmowała się silnikami i paliwem rakiet kosmicznych. Wynalazła też system napędowy dla pierwszego satelity pogodowego. Jej najważniejszym wynalazkiem jest silnik rakietowy zasilany specjalną substancją o nazwie hydrazyna, dzięki której rakieta może polecieć dalej zużywając mniej paliwa. Uczestniczyła w projektowaniu rakiet wysyłanych przez NASA na Księżyc i sondy wysłąnej na Marsa. Opatentowała około 50 wynalazków kosmicznych.
Jane Goodall
Brytyjska zoolożka, aktywistka społeczna, podróżniczka i pisarka
Jane Goodall urodziła się w 1934 r. i od dzieciństwa uwielbiała obserwować zwierzęta. Marzyła o tym, by wyjechać do Afryki i tam prowadzić badania. Aby zebrać pieniądze na realizację swoich marzeń pracowała jako kelnerka i asystentka produkcji filmów dokumentalnych. Wyjechała do Kenii, potem do Tanzanii. Tam, w Parku Narodowym Gombe obserwowała szympansy bonobo. Dzięki jej determinacji w badaniach dowiedzieliśmy się, że szympansy wykazują zachowania bardzo podobne do ludzkich. W stadzie tworzą hierarchię społeczną, mają złożoną osobowość, bywają współczujące, okrutne, używają narzędzi. Przebywając tak blisko zwierząt, w ich naturalnym środowisku dostrzegała też zagrożenia jakie na nie czyhają. Dlatego podróżuje po całym świecie i podejmuje najróżniejsze akcje, których celem jest poprawienie jakości życia ludzi i zwierząt oraz ochrona środowiska. Od 2002 r. jest Wysłanniczką Pokoju ONZ. Dzięki niej, dziś lepiej rozumiemy zwierzęta, przyrodę i siebie samych.
" "
Sylvia Earle
Amerykańska biolożka morska, badaczka i akwanautka
Sylvia Earle to pierwsza kobieta, która stanęła na dnie oceanu na głębokości 381 m. Brała udział w wielu wyprawach badawczych, była szefową podwodnej stacji badawczej. Spędziła na nurkowaniu dziesiątki godzin. Jej badania, obserwacje i fotografie pomogły ludziom dowiedzieć się wiele o życiu w oceanach. Nieustannie zwraca uwagę na konieczność ochrony oceanów, pokazując, że zanieczyszczenia i nadmierne połowy niszczą ekosystemy i tworzą "strefy śmierci", w których zwierzęta i rośliny morskie nie mogą przeżyć. Założyła organizację Mission Blue, której celem jest tworzenie chronionych obszarów oceanu, nazywanych "punktami nadziei".
" "
Pierwsza kobieta na świecie, która samotnie opłynęła dookoła Ziemię
Krystyna Chojnowska-Liskiewicz
Urodziła się w Warszawie w 1936 r., po wojnie rodzina przeniosła się do Ostródy i tam Krystyna pokochała żeglowanie. Ukończyła studia na Politechnice Gdańskiej, na Wydziale Budowy Okrętów. W roku 1966 otrzymała patent kapitana jachtowego. Na swą samotną wyprawę wyruszyła na jachcie Mazurek z Las Palmas na Wyspach Kanaryjskich w marcu 1976 r. Płynęła przez Atlantyk, Kanał Panamski, Ocean Spokojny, Australię i wokół Afryki. Po dwóch latach, 20 marca 1978 r. żeglarka zamknęła pętlę rejsu dookoła świata w pobliżu wysp Zielonego Przylądka, przepływając samotnie 28 696 mil morskich. Do Las Palmas dopłynęła w kwietniu. Była pierwszą kobietą, która dokonała takiego wyczynu - jej konkurentka, Naomi James, zamknęła pętlę dookoła świata 39 dni później, 28 kwietnia 1978 r.
Junko Tabei
Japońska himalaistka i podróżniczka
Pierwsza kobieta, która wspięła się na Mount Everest. Było to w roku 1975. Zanim to się stało, zdobyła wszystkie ważniejsze szczyty w Japonii, wspinała się w Alpach i Himalajach. Była też pierwszą kobietą, która zdobyła Koronę Ziemi, czyli najwyższe szczyty 7 kontynentów. Do 2009 r. weszła na 56 najwyższych szczytów wszystkich kontynentów. Była też jednym z dyrektorów Himalayan Adventure Trust of Japan, organizacji zajmującej się ochroną środowiska przyrodniczego w górach.
Kathrine Switzer
Amerykańska biegaczka długodystansowa, dziennikarka i działaczka na rzecz praw kobiet w sporcie
Maraton bostoński jest jedną z najstarszych i najważniejszych imprez tego rodzaju na świecie. Marzeniem młodziutkiej studentki Kathrine Switzer było wziąć udział w maratonie. Problem leżał w tym, że w tamtych czasach była to impreza tylko dla mężczyzn. W 1967 r. Kathrine udało się wystartować i ukończyć bieg, choć po drodze doszło do szarpaniny, bo jeden z uczestników uznał ją za intruza, który bezprawnie wtargnął między biegaczy. Zdjęcia obiegły cały świat, rozpoczynając burzliwą dyskusję na temat udziału kobiet w biegach długodystansowych. W 1972 roku zmieniono regulamin imprezy i pozwolono, by kobiety stanęły na starcie najstarszego maratonu na świecie. Kathrine została dziennikarką i mocno zaangażowała się w promowanie biegania wśród kobiet oraz w działania na rzecz równouprawnienia kobiet w sporcie. To w dużej mierze starania Switzer spowodowały, że w 1984 roku kobiecy maraton stał się dyscypliną olimpijską.
Malala Yousafzai
Pakistańska działaczka na rzecz praw kobiet, a szczególnie - ich prawa do nauki
Malala urodziła się 12 lipca 1997 r. w wiosce na północy Pakistanu. Na tych terenach bardzo silne wpływy mieli Talibowie, sprzeciwiający się oficjalnej władzy i rządzący się własnymi prawami. Zamknęli min. szkoły dla dziewcząt i zakazali im nauki. W tej sytuacji Malala, która chciała zostać lekarzem, zaczęła pisać bloga pod pseudonimem Gul Makai. Opisywała życie pod rządami Talibów, jak terroryzują mieszkańców jej rodzinnych stron. Otwarcie ich krytykowała, za co wielokrotnie jej grożono, a nawet postrzelono. Za swoją odwagę została uhonorowana wieloma nagrodami, min. Międzynarodową Dziecięcą Nagrodą Pokojową. W 2014 r. otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Dwa lata później została odznaczona Orderem Uśmiechu.
" "
Greta Thunberg
Szwedzka aktywistka klimatyczna
Nastolatka (ur. 2003 r.), uznawana za jedną z najbardziej wpływowych aktywistek na rzecz klimatu. W sierpniu 2018 r. rozpoczęła protest pod budynkiem szwedzkiego parlamentu, który prowadzi przeciwko zmianom klimatu wynikającym z działalności człowieka. Zapoczątkowała w ten sposób inicjatywę szkolnych strajków nazywanych Piątkami dla Przyszłości (Fridays for Future). Jest również inicjatorką globalnego ruchu "Młodzież dla klimatu". Przemawiała też podczas szczytów klimatycznych ONZ COP24 w Katowicach i COP25 w Madrycie. Dwukrotnie nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla. W 2019 roku Szwedka otrzymała tzw. alternatywnego Nobla, czyli nagrodę Right Livelihood Award. Fundacja Right Livelihood tłumaczyła, że Thunberg "dała głos pokoleniu, które będzie musiało ponieść konsekwencje naszej politycznej niezdolności do powstrzymania zmian klimatu".
" "
Warto przeczytać:
Bibliografia: Dziewit-Meller A., Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy, Wyd. 2, 2020 Dziewit-Meller A., Damy, dziewuchy, dziewczyny. Podóże w spódnicy, 2018 Frąckiewicz M., Superbohaterki! Świat i wilekie odkrycia, 2017 Ignotofsky R., Kobiety i nauka. One zmieniły świat, 2018 Źródło informacji i zdjęć: Wikipedia.