BEZ AUDIO legenda żeglarska copy

Legenda żeglarska

Plan lekcji

Przygotowanie.

Analiza i interpretacja utworu.

Podsumowanie.

Zastanów się, jakich pojęć dotyczą poniższe definicje.

...inaczej „przenośnia”, czyli użycie wyrazów w ich przenośnym, a nie dosłownym znaczeniu.

SPRAWDŹ

…opowieść dotycząca życia świętych i bohaterów lub jakichś wydarzeń historycznych, nasycona motywami fantastyki i cudowności.

SPRAWDŹ

…postać, motyw lub fabuła mające poza znaczeniem dosłownym jeden, niezmienny umowny sens przenośny,

SPRAWDŹ

...fantastyczna opowieść o nadnaturalnych postaciach i zjawiskach, odzwierciedlająca lud. wierzenia, poglądy, stosunki międzyludzkie, ludową mądrość.

SPRAWDŹ

Czym jest symbol?

środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i kilka ukrytych.

w lietraturze jest to motyw, który jest dla nas wskazówką, że w utworze istnieje pewno znaczenie ukrytne, głębsze, inne niż dosłowne.

osoba lub zwierzę będące uosobieniem (pesonifikacją) czegoś, np. Polonia a Polska.

"Legenda żeglarska"

Przeczytaj

wysłuchaj

Plan wydarzeń

wstaw punkty planu wydarzeń w odpowiednie miejsca

lenistwo i pycha żeglarzy

groźna burza

opis wspaniałego statku

naprawa statku

walka z falami

szczęśliwe życie załogi

odpowiedż

Ważne pytania

Jak wyglądał statek na początku? Jaki on był? Jak zachowywali się marynarze? Czego przenośnym obrazem jest „Purpura”? Do czego się odnosi? Do czego nawiązuje nazwa statku? Czym był sztorm, który zagroził statkowi i marynarzom?

O czym jest ten tekst?

znaczeniedosłowne

znaczenie przenośne

Symbolika w "Legendzie żeglarskiej"

Dlaczego Sienkiewicz wybrał akurat statek, żeby symbolizował Polskę?

Zwiastun filmu "Maiden"

"Rejs niepodległości"

sztorm na żaglowcu

"Legenda żeglarska"

należy do epiki, dlatego, że...

ma narratora

ma podmiot liryczny

występuje podział na role

jest pisana prozą

posiada rymy

ma wersy

ma akapity

zawiera didaskalia

jest bardzo nastrojowa

ma zwrotki

ma świat przedstawiony

ma fabułę

jest pisana prozą

odpowiedż

Legenda żeglarska

baśń

legenda

Nieokreślony czas i miejsce wydarzeń. Dominujące w utworze elementy fantastyczne, magia, czary, wróżki, trzy życzenia, itp. Występują motywy wędrowne. Kontrast. Zawiera ludową mądrość, morał, dobra najczęściej zwycięża.

Określony czas i miejsce wydarzeń. Elementy historyczne, tzw. "ziarnko prawdy". Elementy fantatsyczne, np. magiczne uzdrowienie, smoki, syreny, cuda. Głównymi bohaterami są święci, rycerze, królowie.

HenrykSienkiewicz

"Na tym kończy się ten szereg książek pisanych w ciągu kilku lat i w niemałym trudzie - dla pokrzepienia serc" .

Powieściopisarz, nowelista, dziennikarz, publicysta. Pierwszy polski laureat literackiej Nagrody Nobla, doceniany przez pokolenia rodaków za budzenie poczucia narodowej wspólnoty i patriotycznego ducha.

+ info

H. Sienkiewicz

Podsumowanie lekcji

ćwiczenia sprawdzające zrozumienie tekstu

03

01

Okręt tonął, ponieważ:

O jakich cechach załogi informuje poniższy fragment utworu? Wskaż podpunkt zawierający określenia mogące opisywać załogę. Szczęśliwe było życie załogi na tym statku. Majtkowie, zaufani w jego wielkość i dzielność, drwili z niebezpieczeństw. Sroga panowała karność na innych okrętach, ale na „Purpurze” każdy robił, co chciał.

• załoga nie zadbała o jego stan techniczny, nie była przygotowana na trudne sytuacje.

• statek był już zbyt stary i jego renowacja nie była opłacalna.

• statek był zbudowany ze złych materiałów.

• z siłami natury człowiek zawsze przegrywa.

02

• wrażliwa, zdyscyplinowana, niezdecydowana.

• lekkomyślna, lekkoduszna, odważna.

Zdanie Życie tam było ustawicznym świętem. informuje o tym, że

• karna, niezdyscyplinowana, leniwa.

• beztroska, niepokorna, niezdyscyplinowana.

• załoga podchodziła do zadań zbyt beztrosko.

• załoga niemal codziennie świętowała jakąś uroczystość.

• niemal codziennie ktoś z załogi obchodził swoje święto.

• rejs okrętem gwarantował turystom same miłe przeżycia.

06

04

Na co może wskazywać wielokropek umieszczony na końcu tekstu?

Utwór:

• opowiada autentyczną historię okrętu „Purpura”.

• Los okrętu był przesądzony – zatonął.

• metaforycznie przedstawia losy Polski.

• Los okrętu był znany – historia powtarzała się już kilkakrotnie.

• metaforycznie przedstawia losy każdego człowieka.

• przedstawia losy legendarnego okrętu „Purpura”.

• Los okrętu nie był przesądzony – żeglarze dopiero rozpoczęli prace.

• Los okrętu był znany – nie zatonął, płynął dalej.

07

05

Czego przenośnią jest sztorm zagrażający statkowi i żeglarzom?

W zdaniu: Był okręt, który zwał się „Purpura”, tak wielki i silny, że się nie bał wichrów ani bałwanów, choćby najstraszniejszych. wyraz bałwan oznacza

• Niewoli, zaborów.

• Wojen napoleońskich.

• figurę ulepioną ze śniegu.

• Drugiej wojny światowej.

• Wypraw krzyżowych.

• spienioną falę.

• człowieka mało inteligentnego, nierozgarniętego.

• posąg pogańskiego bożka.

10

08

Nazwa okrętu jest jednocześnie nazwą koloru:

Słowa:Lecz po pierwszej chwili przerażenia wściekłość zawrzała w sercach, bo kochali jednak swój statek ci marynarze. swiadczą o tym, że

• ciemnoczerwonego.

• ciemnoniebieskiego.

• jasnożółtego.

• tylko pozornie załodze nie zależało na okręcie.

• jasnobrązowego.

• załoga nie działała bezinteresownie.

• członkowie załogi byli zupełnie egoistyczni.

• członkowie załogi nie mieli motywacji do ratowania okrętu.

09

11

Kolor purpurowy symbolizuje w utworze

Wskaż właściwe zakończenie zdania. Utwór Henryka Sienkiewicza

• siłę, odwagę, ale też wygraną.

• krew, walkę, ale też zwątpienie.

• zgodnie z tytułem jest legendą.

• zwycięstwo.

• w swoim tytule zawiera słowo legenda, ale jest baśnią.

• krew, cierpienie, ale też godność.

• wbrew tytułowi nie jest legendą, ale bajką.

• wbrew tytułowi nie do końca jest legendą.

Dziękuję