Rozprzestrzenianie się roślin okrytonasiennych

TEMAT:

Rozprzestrzenianie się roślin okrytonasiennych

Cele lekcji:

zadanie

1. Poznasz budowę nasiona oraz sposoby rozprzestrzeniania się nasion.

2. Wykażesz wpływ wybranych czynników na kiełkowanie nasion.

3. Omówisz sposoby wegetatywnego rozmnażania się roślin

Przypomnijmy sobie

Cykl rozwojowy rośliny okrytonasiennej

Nie tylko kwiaty ogrodowe i polne, lecz każde zioło, zboże, krzew i drzewa liściaste to rosliny okrytonasienne, czyli kwitnące. Wiele jest pięknych kwiatów - nie powstają one jednak dla ozdoby. Rośliny kwitnące wytwarzają specjalne części, w których wydają nasiona i owoce, z nich mogą wyrosnąć nowe rośliny.

Jak powstają nasiona i owoce?

Przemiany zachodzące w słupku po zapłodnieniu

Proces powstawania owocu zaczyna się po zapłodnieniu, czyli połączeniu komórki plemnikowej z komórką jajową. Odbywa się wewnątrz zalążka znajdującego się w zalążni. Po zapłodnieniu zalążek przekształca się w nasiono, a ściana zalążni w trzywarstwową owocnię.

Info

owocnia + nasiono = owoc

zapisz to w zeszycie

Rodzaje owoców

owocostan

pojedyncze

zbiorowe

Owocostan powstaje z przekształcenia całych kwiatostanów.

Niektóre kwiaty zawierają wiele słupków. Po zapłodnieniu znajdujących się w nich zalążków powstają owoce zbiorowe.

powstają z pojedynczej zalążni jednego kwiatu.

suche

mięsiste

owocnia w trakcie dojrzewania wysycha

owocnia w trakcje dojrzewania pozostaje soczysta

Owoce mięsiste

Obfity, jadalny miąższ, który powstaje z dna kwiatowego obrastającego zalążnię, to cecha owoców szupinkowych, jak np. jabłko. W ich przypadku owocnia stanowi tylko niewielką część owocu i otacza jedynie skórzaste komory nasienne. Podobnie jak jabłka zbudowane są na przykład gruszki i owoce aronii.

Jagody to owoce z owocnią zbudowaną z miękkich tkanek, zwykle z wieloma nasionami, jak np. arbuz.

Pestkowce to owoce mięsiste zawierające pestkę. Ich przykładem jest wiśnia.

Owoce suche

Większość roślin wytwarza owoce suche o zdrewniałych owocniach.

Do tej grupy należą owoce pękające, które w trakcie dojrzewania wysychają i gwałtownie się otwierają, wyrzucając nasiona na duże odległości. Wyróżniamy tutaj następujące rodzaje: torebki (mak), strąki (fasola), łuszczyny (rzepak).

Owoce suche niepękające nie otwierają się po dojrzeniu. Mają twardą i grubą owocnię, która pęka dopiero w trakcie kiełkowania nasiona.

Kiedy w powstawaniu owocu udział biorą całe kwiatostany wraz z ich okwiatami, dnami kwiatowymi i liśćmi, mówimy o owocostanach. Ich najbardziej klasycznymi przykładami są owoce (owocostany) ananasa, figi.

Owoce zbiorowe powstają z kilku zalążni, które znajdują się w jednym kwiecie posiadającym wiele słupków. W ich tworzeniu oprócz zalążni bierze udział rozrastające się dno kwiatowe, które utrzymuje razem pojedyncze, drobne owoce. Do omawianej grupy należą wielopestkowce (malina i jeżyna) oraz wieloorzeszkowce (truskawka).

Sposoby przenoszenia owoców

WIATR

ZWIERZĘTA

WODA

zadanie

Budowa nasiona

Nasiona pełnią funkcję przetrwalną, czyli są przystosowane do tego, by w uśpieniu czekać na odpowiednie warunki do kiełkowania. Rośliny jednoroczne, które zamierają na czas zimy (w naszym klimacie) lub suchej pory roku, jedynie w takiej postaci mogą doczekać sprzyjających warunków do rozwoju. W dojrzałym nasionie ustaje wszelki wzrost i rozwój, a oddychanie jest bardzo silnie zahamowane. Okres spoczynku może trwać od kilku dni do wielu lat. W skład typowego nasiona wchodzi zarodek, tkanka odżywcza, czyli bielmo, i łupina nasienna

zadanie

Czynniki wpływające na kiełkowanie nasion

DLA CHĘTNYCH

zadanie

Etapy kiełkowania

Rozmnażanie wegetatywne

zadanie

To forma rozmnażania bezpłciowego, w której nowa roślina powstaje z fragmentu rośliny macierzystej - najczęściej z przekształconych pędów. Dzięki temu roślina potomna ma takie same cechy jak roślina macierzysta.

rozłogi (np. truskawka)

kłącze (np. imbir)

DLA CHĘTNYCH

bulwy (np. ziemniak)

cebule (np. tulipan)

Dziękuję za uwagę!