Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Francja republiką

Agnieszka Gejgał

Created on May 2, 2020

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Vintage Advent Calendar

Professional Advent Calendar

Interactive Event Microsite

January School Calendar

Genial Calendar 2026

Annual calendar 2026

School Calendar 2026

Transcript

Francja republiką

Francja republiką

1. Obalenie monarchii i początek republiki

Ludwik XVI pozornie pogodził się z rewolucją i uznał nową konstytucję , liczył jednak na jej zduszenie i przywrócenie dawnych porządków. Wydarzenia we Francji zaniepokoiły też monarchów z innych krajów europejskich, którzy obawiali się podobnych wystąpień u siebie. Pod koniec 1791 roku Ludwik podjął ucieczkę do Austrii, żeby stamtąd sprowadzić pomoc przeciwko rewolucyjnym władzom. Po drodze został jednak rozpoznany i zmuszony do powrotu. 20 kwietnia 1792 roku Francja wypowiedziała wojnę Austrii, której pomocy udzieliły Prusy. Przebieg tej wojny w początkowym okresie dla Francji był niekorzystny, o co obwiniano króla. W Paryżu ciągle nie było spokojnie. Często na ulicach dochodziło do zamieszek i zbrojnych starć. 10 sierpnia 1792 roku mieszkańcy stolicy zaatakowali pałac Ludwika XVI został z rozkazu rewolucyjnych władz uwięziony i pozbawiony tronu. Francja przestała być monarchią i stała się republiką. Król został uznany za zdrajcę i skazany na śmierć.

Egzekucja Ludwika XVI na placu Rewolucji w Paryżu. Króla stracono na gilotynie 21 stycznia 1793 r. W dniu egzekucji wypowiedział słowa: "Umieram niewinnie, przebaczam mym wrogom". W taki sposób stracono również Marię Antoninę oraz wiele osób z otoczenia władcy. Ta metoda egzekucji, polegała na szybkim ścięciu głowy ostrzem, upowszechniła się w czasach rewolucji francuskiej i stała się jednym z jej symboli.

2. Rządy jakobinów

Władza stopniowo przechodzi w ręce jakobinów. Byli to najwięksi przeciwnicy przywilejów szlachty i duchowieństwa, którzy dążyli do przeprowadzenia we Francji dalszych demokratycznych reform. Jakobini, wywodzili się z drobnej i średniej burżuazji, cieszyli się dużym zaufaniem ludu, ponieważ występowali w obronie najbiedniejszej ludności. Nazwa ich pochodziła od paryskiego klasztoru św. Jakuba, w którym odbywali swe narady. Sami siebie nazywali "przyjaciółmi narodu". Najwybitniejszymi przedstawicielami jakobinów byli: Maksymilian Robespierre oraz Jan Paweł Marat.

Wypowiedź Robespierr'a o królu Ludwiku XVI

"Zdetronizowany król w republice nadaje się tylko do dwóch celów: do zakłócania spokoju w państwie i podkopania wolności, albo do wzmocnienia jednego i drugiego (...) Jakiż więc wybór dyktuje rozumna polityka dla scementowania świeżo narodzonej republiki? Należy wyryć głęboko w sercach wzgardę dla władzy królewskiej i porazić strachem wszystkich stronników króla (...) Żądam, aby Konwencja Narodowa uznała Ludwika za winnego i zasługującego na karę śmierci!" Co sądzisz o wypowiedzi Robespierre'a?

Maksymilian Robespierre (1758-1794) był jednym z głównych i radykalnych przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Z wykształcenia był adwokatem. Należał do klubu jakobinów. Działalność Robespierr'a doprowadziła do całkowitego zniesienia ciężarów feudalnych na wsi i wprowadzenia powszechnego głosowania. Wprowadził rządy dyktatury i terroru, które przeraziły większą część społeczeństwa francuskiego. W lipcu 1794 roku został zgilotynowany. Stąd powiedzenie, że rewolucja pożera własne dzieci.

3. Uratować republikę

Francja była ogarnięta szałem rewolucji i prowadzeniem wojny z państwami Europy, które zawiązały antyfrancuski sojusz, który miał doprowadzić do upadku republiki. Zaczęli też co raz jawniej występować przeciwnicy rewolucji, będący zwolennikami monarchii. Rządzący Francją jakobini powołali nową władzę - Komitet Ocalenia Publicznego. 24 kwietnia 1793 r. ogłoszono nową konstytucję, która ze względu na czas wojenny nie została wprowadzona w życie. Udało się jednak zorganizować armię. Powołano do obowiązkowej służby w wojsku mężczyzn w wieku od 18 do 25 lat. Wojska francuskie przeszły do ofensywy, wypierając wrogie armie za rzekę Ren.

4. Warto wiedzieć

W miejsce świąt kościelnych ustanowiono nowe święta rewolucyjne. Aby wywrzeć jak największe wrażenie na społeczeństwie, państwowym uroczystościom nadano teatralny charakter i okazałą formę. Ilustracja przedstawia święto Istoty Najwyższej.

Władzę republiki dożyły do usunięcia religii chrześcijańskiej z życia publicznego. W republikańskim państwie nie było miejsca na symbole religijne i katolickie uroczystości. W miejsca świeckich ślubów wprowadzano świeckie śluby republikańskie.

Dzisiejszy hymn państwowy Francji - Marsylianka powstał w czasach rewolucji - jako pieśń oddziałów francuskiej armii rewolucyjnej.

Gilotyna - maszyna, która stosowano do egzekucji w czasie rewolucji francuskiej, została wymyślona już w XVI wieku. Jej stosowanie w czasach rewolucji we Francji rozpowszechnił lekarz Józef Guillotion z powodów tzw. "humanitarnej śmierci". Twierdził bowiem, że jej spadające ostrze zadaje śmierć szybko i bezboleśnie.

Zobacz dalej -

Warto wiedzieć

Wprowadzono nowe, ulepszane sposoby walki, polegające przede wszystkim na uderzeniu kolumnami masą wojsk na wybrany punkt. W wojsku między oficerami, a żołnierzami panowały przyjacielskie stosunki. Zniesiono kary cielesne.

Aby podkreślić fakt powstania nowego porządku we Francji - sprawiedliwego i lepszego niż poprzedni - zmieniono nazwy ulic i miast.

W celu lepszego zaopatrzenia armii zakładano nowe manufaktury, które wytwarzały broń, amunicję, mundury i obuwie. Czasem jednak trudności w zaopatrzeniu wojska rozwiązywano w inny sposób . Jeden z przywódców jakobinów, przydzielony jako komisarz Konwentu do armii walczącej nad Renem, po stwierdzeniu, że 10 tys. żołnierzy nie ma butów, polecił zarekwirować buty u arystokratów i przesłać je natychmiast na front.

Wprowadzono nowy kalendarz , w którym czas liczono od utworzenia republiki, czyli 22 września 1792.

Wprowadzono nowy system miar i wag zwany systemem metrycznym, który stosowany jest do dziś prawie na całym świecie.

Jakobini znieśli wszystkie świadczenia chłopów na rzecz panów, ziemia użytkowana przez chłopów stała się odtąd ich własnością.

Muzeum Luwru otwarto w paryskim pałacu w 1793 r. z okazji pierwszej rocznicy końca monarchii francuskiej. Większość zbiorów stanowiły skonfiskowane przez rewolucjonistów dzieła należące do rodziny królewskiej oraz dobra kościelne.

5. Wielki terror

Jakobini uważali, że w walce z wrogami rewolucji należy zastosować terror. Powołali Trybunał Rewolucyjny, czyli specjalny sąd, przed którym stawali oskarżeni o niechęć wobec nowego porządku. Trybunał wydawał tylko dwa rodzaje wyroków: śmierć i uniewinnienie. Od jego decyzji nie było odwołania. Najczęściej zapadały wyroki śmierci, które wykonywano za pomocą gilotyny. Skazywano nie tylko wrogów nowego ustroju, lecz także tych rewolucjonistów, którzy nie należeli do stronnictwa jakobinów. Aby trafić pod gilotynę wystarczył donos lub podejrzenie nielojalności. Ten okres rządów jakobińskich nazywamy "Wielkim terrorem".

6. Upadek rządów jakobinów i powstanie dyrektoriatu

Rządy we Francji przeszły w ręce umiarkowanych zwolenników rewolucji. Rozwiązali oni Trybunał Rewolucyjny i w 1795 r. uchwalili nową konstytucję, która oddawała władzę wykonawczą w ręce pięcioosobowego rządu - dyrektoriatu.

Terror rozpętany we Francji przez jakobinów budził coraz większy opór. Mniej radykalni zwolennicy rewolucji postanowili odsunąć stronnictwo jakobinów od władzy. Ostatecznie 27 lipca 1794 r. ( według nowego kalendarza dnia 9 thermidora (czyt. termidora) Robespierre został aresztowany, a dzień później zgilotynowany przez swoich przeciwników politycznych. Wydarzenie to zakończyło rewolucyjny terror we Francji i przeszło do historii jako przewrót termidoriański.

Kalendarium:

7. Skutki Wielkiej Rewolucji Francuskiej

1. Powstało nowego typu państwo zwane republiką, którego władzę pochodziły z wyboru.2. Zrównano w prawach wszystkich obywateli. 3. Zlikwidowano dotychczasowy ustrój feudalny poprzez zniesienie specjalnych przywilejów szlachty i duchowieństwa. Zniesiono też poddaństwo osobiste chłopów, którzy otrzymali na własność uprawianą dotychczas ziemię. 4. Wprowadzone zostały zasady wolności słowa, sumienie, wyznania, druku. 5. Upowszechniona została oświata. 6. Wprowadzono powszechną i obowiązkową służbę wojskową. 7. W miejsce szlachty i duchowieństwa czołową rolę we Francji zaczęła odgrywać burżuazja, którą tworzyli właściciele zakładów pracy, magazynów, banków, składów towarowych itp.

Wieża Eiffla została uroczyście odsłonięta w stulecie wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej ( 1889 r.) Dzień 14 lipca do dziś obchodzony jest we Francji jako najważniejsze święto państwowe.

Sprawdź się:

Dla dociekliwych:

Zadania: