Katarynka - autor i gatunek

Temat:

"katarynka"- spotkanie z lekturą i jej autorem.

Przepisz temat do zeszytu w zeszyciedo lektur

CO BĘDZIE DZIŚ NA LEKCJI?

1. Kim był Bolesław Prus?2. Czym jest nowela? 3. Cechy noweli - do zapamiętania 4. Schemat budowy noweli 5. Co to katarynka?? 6. Słyszałeś kiedyś dźwięk katarynki? 7. Sprawdź się! 8. Co będzie jutro na lekcji? 9. Praca dla chętnych na plus

bolesław prus

1. Naprawdę nazywał się Aleksander Głowacki. 2. Żył w latach 1847-1912. 3. Jego rodzice wcześnie zmarli, wychowywała go bliższa i dalsza rodzina. 4. Brał udział w powstaniu styczniowym. 5. Najbardziej znane utwory, które napisał to: Lalka, Faraon, Antek, Katarynka, Z legend dawnego Egiptu.

źródło zdjęcia: Wikipedia

czy wiesz, że "katarynka" to nowela?

Nowela - to krótki, jednowątkowy utwór pisany prozą, w którym wyraźnie zaznaczono punkt kulimnacyjny. Kończy się puentą. W noweli wyróżnia się często jednego ważnego bohatera lub jakiś przedmiot, z którym związana jest cała historia. Punkt kuliminacyjny- punkt najwyższego napięcia w utworze, wtedy rozgrywają się losy bohaterów.

Przepisz to do zeszytu

cechy noweli - zapamiętaj!

schemat budowy noweli

budowa noweli

czy wiesz, co to katarynka?

Katarynkę – mechaniczny instrument grający – prawdopodobnie wynalazł i skonstruował na początku XVIII wieku Włoch Giovanni Barberi z Modeny. Ten przenośny instrument zrobił wielką furorę w miastach europejskich. Wędrowni grajkowie przemieszczali się z katarynką po ulicach, odtwarzając powtarzające się melodie. Skrzynia instrumentu miała bardzo dekoracyjną przednią ścianę. Ten instrument był modny aż do połowy XX wieku. W II połowie XVIII wieku również w Polsce pojawili się pierwsi wędrowni kataryniarze.

katarynka w polsce

Polska nazwa katarynka pochodzi od laleczki zwanej Katarzynką, obracającej się na dawnych instrumentach w rytm melodii. W Warszawie znajdował się nawet zakład produkujący katarynki, a także sklep z tymi instrumentami. Jej dźwięki słychać było niemalże wszędzie – mówi się nawet, że kataryniarzy było więcej niż ulic w Warszawie. Wędrowcy z katarynką występowali też na jarmarkach oraz na dziedzińcach kamienic. Często występom towarzyszyły małe zwierzęta, np. białe myszki, małpka czy papuga, które potrafiły robić różne sztuczki. Za występ uliczni grajkowie otrzymywali od słuchaczy pieniężne datki. Występy kataryniarzy były największą atrakcją dla dzieci. Dla dorosłych stawały się niekiedy prawdziwą zmorą, bowiem grajkowie nasiłę wciskali się na podwórza, zakłócając spokój mieszkańcom kamienic. Przed IIwojną światową w miastach i na jarmarkach było tak wielu kataryniarzy, że ulice wręcz nimi były zapełnione. Tradycja kataryniarzy zniknęła bezpowrotnie powojnie. Obecnie katarynki można zobaczyć jedynie w muzeum.

Słyszałeś kiedyś dźwięk katarynki? Kliknij w poniższy symbol i obejrzyj krótki filmik.

Kilknij w symbol YouTube i obejrzyj filmik Czy to przyjemny dźwięk? Czy zdenerowanie pana Tomasza było uzasadnione?

sprawdź się!!

Kliknij w zdjęcie katarynki, a przeniesiesz się do quizu - sprawdź swoją wiedzę!! Możesz wysłać mi zdjęcie ukończonego quizu.

Źródło zdjęcia: archiwum Allegro

PRACA DLA CHĘTNYCH NA PLUS

zAPROJEKTUJ SWOJĄ WŁASNĄ KATARYNKĘ

Rysunek katarynki wyślij mi na maila.

co będzie jutro?

Jutro na leckji porozmawiamy o świecie przedstawionym w "Katarynce":czas akcji miejsce akcji bohaterowie

Dziękuję! :)