Konstytucja 3 maja
Ciekawostki historyczne
Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 r. była pierwszą polską konstytucją. Wcześniej od niej powstały uchwały: Królestwa Anglo-Korsykańskiego (1755 r.), szwedzka z 1772 r. oraz Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (1787 r.).
Konstytucja 3 maja jest jednym z najważniejszych dokonań polskiego parlamentaryzmu. Uchwalono ją w 1791 r., w wyniku obrad Sejmu Czteroletniego. Zreformowała system polityczny kraju, wprowadzając trójpodział władzy. Zniosła konfederacje, liberum vetoi wolną elekcję.
Nie jest tajemnicą, że Stanisław August Poniatowski miał romans z rosyjską carycą, Katarzyną II. Przyszły król Polski poznał księżną (a następnie władczynię Rosji) w wieku 23 lat, w Petersburgu, za sprawą sir Charlesa Hanbury’ego-Williamsa. Poniatowski zakochał się w Katarzynie, jednak ona szybko porzuciła go dla innego mężczyzny. Przyczyniła się jednak do wybrania go na króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Stanisław August Poniatowski abdykował w 1795 r., na polecenie carycy Katarzyny. Od państw zaborczych otrzymywał dożywotnią pensję - uchodził za jednego z najbardziej zadłużonych monarchów Europy. Po trzecim rozbiorze Polski jego długi oszacowano na ok. 40 milionów złotych! Za taką kwotę możliwe było utrzymanie 120-tysięcznej armii przez rok. Król zmarł 12 lutego 1798 r. w Petersburgu. By potomni zachowali o władcy również dobre wspomnienia, część jego długów przejął książę Józef Poniatowski. W szufladzie biurka zmarłego znaleziono tylko 123 dukaty i 55 rubli.
Dwa dni po wprowadzeniu konstytucji przez Sejm Wielki, uznano, że 3 maja obchodzone będzie, na pamiątkę tego wydarzenia, święto narodowe. Z powodu niewoli zostało ono zniesione i przywrócone w 1918 r. Władza nie zawsze zgadzała się na świętowanie rocznicy uchwalenia konstytucji. Takie obchody nie odbywały się w latach 1946 – 1990, a w roku 1951 zostały całkowicie zniesione. Od 1990 r. wprowadzono w Polsce oficjalne uroczystości państwowe, a od 2007 r. - również na Litwie.
Obchody Święta 3 maja w Warszawie 1919 r.
Defilada na pl. Saskim w Warszawie 1927 r.
Defilada w Al. Ujazdowskich 3 maja 1939 r.
Afisz gminy żydowskiej w Drohobyczu wzywający do obchodów święta 3 maja w 1939 r.
W Pałacu Prezydenckim znajduje się księga, która zawiera rękopis Konstytucji, o wymiarach 40 cm x 25 cm. Oprawiono ją w czerwony safian, zdobiony na przedniej i tylnej okładce geometrycznymi bordiurami, wykonanymi w technice tłoku ślepego. Grzbiet ozdobiono złotymi tłoczeniami, a na szyldziku z czarnej skóry umieszczono złoty tytuł.
Tekst Konstytucji spisał w kancelarii sejmowej anonimowy pisarz, na czterech bifoliach, pismem kaligraficznym, używając brunatnego atramentu, stosowanego wówczas do pisania na papierze czerpanym.
Ignacy Potocki oraz Stanisław Małachowski (współtwórcy Konstytucji) postanowili wywieźć dokumenty Sejmu Wielkiego do Saksonii, aby uchronić je przed zniszczeniem przez zaborców. Dzięki temu ocalone materiały znalazły się jako depozyt w zbiorach wilanowskich.Po II wojnie światowej dokument trafił do zespołu Archiwum Publicznego Potockich w Archiwum Głównym Akt Dawnych .
W Pałacu Prezydenckim znajduje się reprint Konstytucji, z którego jedenaście stron napisano pismem ręcznym, wiernie naśladującym oryginalny dokument. Autorką jest Aleksandra Kołłątaj, konserwator z Zakładu Konserwacji Zbiorów Bibliotecznych Biblioteki Narodowej. Pozostałe strony wydrukowano na papierze czerpanym. Zachowane zostały przebitki atramentowe, znajdujące się na odwrocie kart oraz układ oryginału (łącznie z pustymi kartami i pomyłkami w numerowaniu stron).
Konstytucja 3 Maja - księga faksymilowo-reprintowa w Sali Chorągwianej Pałacu Prezydenckiego (Źródło: https://www.prezydent.pl)
Jan Matejko, "Konstytucja 3 maja 1971 roku"Na obrazie historycy sztuki zidentyfikowali aż 37 postaci, w tym 35 z imienia i nazwiska.
Zdjęcia użyte w prezentacji zostały zaczerpnięte z następujących źródeł: Wikipedia, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Polona, Prezydent.pl
Opracowanie graficzne oraz merytoryczne: Olga Kasztelewicz, Marlena Kwartnik, Anna Moskal, Joanna Perończyk
Konstytucja 3 maja
Miejska Biblioteka Publiczna w Jaworznie
Created on April 28, 2020
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
End of the Year Wrap Up
View
Christmas Promotion Video
View
Santa’s Sleigh Christmas video
View
Happy Holidays Video
View
Elves Christmas video
View
HALLOWEEN VIDEO MOBILE
View
Halloween Illustrated Video
Explore all templates
Transcript
Konstytucja 3 maja
Ciekawostki historyczne
Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 r. była pierwszą polską konstytucją. Wcześniej od niej powstały uchwały: Królestwa Anglo-Korsykańskiego (1755 r.), szwedzka z 1772 r. oraz Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (1787 r.).
Konstytucja 3 maja jest jednym z najważniejszych dokonań polskiego parlamentaryzmu. Uchwalono ją w 1791 r., w wyniku obrad Sejmu Czteroletniego. Zreformowała system polityczny kraju, wprowadzając trójpodział władzy. Zniosła konfederacje, liberum vetoi wolną elekcję.
Nie jest tajemnicą, że Stanisław August Poniatowski miał romans z rosyjską carycą, Katarzyną II. Przyszły król Polski poznał księżną (a następnie władczynię Rosji) w wieku 23 lat, w Petersburgu, za sprawą sir Charlesa Hanbury’ego-Williamsa. Poniatowski zakochał się w Katarzynie, jednak ona szybko porzuciła go dla innego mężczyzny. Przyczyniła się jednak do wybrania go na króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Stanisław August Poniatowski abdykował w 1795 r., na polecenie carycy Katarzyny. Od państw zaborczych otrzymywał dożywotnią pensję - uchodził za jednego z najbardziej zadłużonych monarchów Europy. Po trzecim rozbiorze Polski jego długi oszacowano na ok. 40 milionów złotych! Za taką kwotę możliwe było utrzymanie 120-tysięcznej armii przez rok. Król zmarł 12 lutego 1798 r. w Petersburgu. By potomni zachowali o władcy również dobre wspomnienia, część jego długów przejął książę Józef Poniatowski. W szufladzie biurka zmarłego znaleziono tylko 123 dukaty i 55 rubli.
Dwa dni po wprowadzeniu konstytucji przez Sejm Wielki, uznano, że 3 maja obchodzone będzie, na pamiątkę tego wydarzenia, święto narodowe. Z powodu niewoli zostało ono zniesione i przywrócone w 1918 r. Władza nie zawsze zgadzała się na świętowanie rocznicy uchwalenia konstytucji. Takie obchody nie odbywały się w latach 1946 – 1990, a w roku 1951 zostały całkowicie zniesione. Od 1990 r. wprowadzono w Polsce oficjalne uroczystości państwowe, a od 2007 r. - również na Litwie.
Obchody Święta 3 maja w Warszawie 1919 r.
Defilada na pl. Saskim w Warszawie 1927 r.
Defilada w Al. Ujazdowskich 3 maja 1939 r.
Afisz gminy żydowskiej w Drohobyczu wzywający do obchodów święta 3 maja w 1939 r.
W Pałacu Prezydenckim znajduje się księga, która zawiera rękopis Konstytucji, o wymiarach 40 cm x 25 cm. Oprawiono ją w czerwony safian, zdobiony na przedniej i tylnej okładce geometrycznymi bordiurami, wykonanymi w technice tłoku ślepego. Grzbiet ozdobiono złotymi tłoczeniami, a na szyldziku z czarnej skóry umieszczono złoty tytuł.
Tekst Konstytucji spisał w kancelarii sejmowej anonimowy pisarz, na czterech bifoliach, pismem kaligraficznym, używając brunatnego atramentu, stosowanego wówczas do pisania na papierze czerpanym.
Ignacy Potocki oraz Stanisław Małachowski (współtwórcy Konstytucji) postanowili wywieźć dokumenty Sejmu Wielkiego do Saksonii, aby uchronić je przed zniszczeniem przez zaborców. Dzięki temu ocalone materiały znalazły się jako depozyt w zbiorach wilanowskich.Po II wojnie światowej dokument trafił do zespołu Archiwum Publicznego Potockich w Archiwum Głównym Akt Dawnych .
W Pałacu Prezydenckim znajduje się reprint Konstytucji, z którego jedenaście stron napisano pismem ręcznym, wiernie naśladującym oryginalny dokument. Autorką jest Aleksandra Kołłątaj, konserwator z Zakładu Konserwacji Zbiorów Bibliotecznych Biblioteki Narodowej. Pozostałe strony wydrukowano na papierze czerpanym. Zachowane zostały przebitki atramentowe, znajdujące się na odwrocie kart oraz układ oryginału (łącznie z pustymi kartami i pomyłkami w numerowaniu stron).
Konstytucja 3 Maja - księga faksymilowo-reprintowa w Sali Chorągwianej Pałacu Prezydenckiego (Źródło: https://www.prezydent.pl)
Jan Matejko, "Konstytucja 3 maja 1971 roku"Na obrazie historycy sztuki zidentyfikowali aż 37 postaci, w tym 35 z imienia i nazwiska.
Zdjęcia użyte w prezentacji zostały zaczerpnięte z następujących źródeł: Wikipedia, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Polona, Prezydent.pl
Opracowanie graficzne oraz merytoryczne: Olga Kasztelewicz, Marlena Kwartnik, Anna Moskal, Joanna Perończyk