Petar Ilič Čajkovski - BALET

Balet

Petar Ilič Čajkoviski

Balet

Čajkovski je možda najpoznatiji po svojim baletskim delima. Sa uspehom je transformisao balet u istinsku muzičku dramu. Baleti koje je stvarao postali su popularni širom svieta. Uticao je na stvaralaštvo mnogih kompozitora, kao što su Sergej Prokofjev, Aram Hačaturjan i drugi.

Balet je (muzičko-scensko delo) teatarski (pozorišni) oblik igre koji je počeo da se razvija u zapadnoj Evopi. Balet radnju priče i dočarava pokretima, koristeći se igračkim tehnikama kao glavnim načinom za izražavanje radnje. Baletska dela su često praćena i podržana scenografijom i kostimografijom

"Uspavana lepotica"

Kao i ostali plesovi balet može biti grupni nastup ili solo izvođenje.

"Labudovo jezero"

"Krcko oraščić"

Moć pokreta

Balletto (italijanski) = mali ples

Detinjstvo

Biografija

Čajkovski je bio drugo od šest preživele dece Ilije Čajkovskog, upravitelja Kamsko-Votkinskog metalskog zavoda, i Aleksandre Andrejevne, kćeri francuskog emigranta. Još u detinjstvu Čajkovski je pokazivao snažan interes za muziku, slušajući majku kako svira na orkestrini. Tako je sa svega četiri godine, zajedno sa mlađom sestrom Aleksandrom, svirao pokušavajući da komponuje svoju prvu melodiju. Prve časove klavira imao je od 1845 godine kod lokalnog učitelja, koji ga je upoznao sa Šopenovim mazurkama i klavirskim komadima Friedrika Kalkbrenera. Kako u to vreme u Rusiji nije bilo muzičkih škola, njegovi roditelji uopšte nisu ni pomišljali da bi njihov sin možda mogao postati muzičar, već su za svog vrlo senzibilnog dečaka izabrali karijeru u državnoj službi. Petra su sa deset godina, 1850. godine upisali u elitnu Carsku pravosudnu školu u Sankt Peterburgu, u kojoj je proveo narednih devet godina. Petar se pokazao kao vredan i uspešan učenik, omiljen među kolegama.

Petar Iljič Čajkovski (Пётр Ильич Чайковский ) rođen je 7. maja 1840. godine u Votkinsku (Rusija). Čajkovski je bio kompozitor poznog romantizma i najpopularniji ruski kompozitor svih vremena. Umro je 6. novembra 1893. godine u Sankt Peterburgu.

Petar I. Čajkovski

Zastava Ruske imperije (1858-1883)

Njegove kompozicije ruskog karaktera bile su dobro prihvaćene. U komponovanju je kombinovao zapadne elemente sa elementima muzike koja vuče korene ruskog narodnog stvaralaštva.

Posle stečene diplome Čajkovski je dobio posao profesora harmonije, kompozicije i istorije muzike. U zaposlenju mu je pomogao Nikolaj Rubinštajn. Narednu deceniju je Čajkovski bio profesor, ali je uporedo radio na svojim kompozicijama. Posljednjih godina svog života Čajkovski je komponovao balete, a po tom osnovu su ga njegovi savremenici mnogo cenili. Prvi balet ovog kompozitora je „Labudovo jezero“. Premijerno je izveden 1877. godine u moskovskom teatru „Boljšoj“.

Kao profesor na moskovskom konzervatoriju predavao je harmoniju. Bavio se i pisanjem muzičkih kritika. Prilikom izvođenja njegovih kompozicija u Rusiji, Evropi i SAD-u radio je kao dirigent.

Najpoznatija dela

Koncert za klavir br. 1:

Valcer cveća

Vrhunac karijere je dosegao pred kraj života. Prilikom turneje po SAD-u uručen mu je počasni doktorat Univerziteta u Kembridžu. U svojoj zemlji je imao status velikog kompozitora, kojeg su voleli i cenili svi društveni slojevi. Car Aleksandar 3 mu je omogućio državnu penziju. Trnovit put njegove karijere trajao je pedeset godina. Inspiraciju za svoje kompozicije neretko je crpio iz ličnih iskustava. U Sankt Petersburgu je 1893. godine premijerno izvedeno njegovo delo „Patetična simfonija“. Čajkovski je umro nakon devet dana od premijere. Poneko i danas veruje da je Čajkovski predosetio nadolazeću smrt te je ovo delo komponovao kao svojevrsni lični rekvijem. Sahranjen je na groblju „Tikvin“ u Sankt Petersburgu.

Slovenski marš

Opera - "Evgenije Onjegin":

Balet u Srbiji

Libreto označava malu knjigu koja sadrži tekst radnje za operu, operetu i balet

"Ohridska legenda" - Stevan Hristić

Libreto je zasnovan na građi bajke i legende, koja govori o vremenu robovanja pod Turcima, a muzika, kao i originalna koreografija, se oslanjaju na folklorne elemente i uzore sa područja Makedonije. Dva najistaknutija muzička motiva u baletu je Hristić pozajmio od Stevana St. Mokranjca, odnosno iz njegove slavne H Rukoveti, a to su pesme Biljana platno beleše i Pušči me, koje, često varirane, prožimaju ceo balet.

Ohridska legenda je jedini balet Stevana Hristića, prvi put izveden u Narodnom pozorištu u Beogradu, 29. novembra 1947. Prethodno je, 5. aprila 1933. godine, izveden samo Prvi čin. Autor je naknadno, u Moskvi, komponovao neke dodatne, nove delove baleta (Prolog, scenu Biljane i Marka iz I čina, Variation A i B iz II čina i dopunu početka IV čina), koji je u tako dopunjenom izdanju i izveden u Moskvi u muzičkom pozorištu „K. S. Stanislavski i V. J. Nemirovič-Dančenko“, 12. aprila 1958. godine.

Ko je bio Stevan Hristić i zašto je on bitan za našu istoriju i kulturu?

O čemu priča Ohridska legenda?

KRAJ

Hvala na pažnji

Nastavnik: Blagoje Trifunović