filozofia renesansu

temat:

filozofia renesansu

Po tej lekcji

1. Znasz podstawowe założenia filozofii renesansu. 2. Znasz przedstawicieli filozofii renesansu. 3. Wyjaśnisz terminy: makiawelizm, utopia, antyutopia. Przypomnisz sobie też terminy: humanizm i scholastyka.

Epoka renesansu nie była w filozofii czasem wielkich dyskusji, ani przełomowych myśli.

Twórcy okresu odrodzenia nie odwracali się od religii i Boga. Uważali, że nauka powinna prowadzić do odnowy moralnej i naprawy tego, co złe w Kościele.

Filozofia renesansu to z jednej strony odrzucenie średniowiecznej scholastyki, z drugiej – powrót do antycznych poglądów i wzbogacenie ich o pierwiastek chrześcijański. Wszelkie rozważania koncentrowały się wokół człowieka (humanizm).

Do wybitnych myślicieli renesansu zaliczamy m.in. Erazma z Rotterdamu, Michela de Montaigne'a, Tomasza Morusa i Niccolo Machiavellego.

Erazm z Rotterdamu

Niccolo Machiavelli

Tomasz Morus

Michel de Montaigne

Humanizm a reformacja

Tym, co łączyło humanistów i reformatorów, było przekonanie o konieczności powrotu do źródeł – w tym przypadku do Biblii.

Renesans postanowił przetłumaczyć Biblię na nowo.

Szybko jednak drogi reprezentantów obu nurtów się rozeszły. Reformatorzy (np. Luter) dostrzegli w humanistycznym zamiłowaniu do antyku niebezpieczeństwo powrotu do pogaństwa, humaniści natomiast zrozumieli, że reformacja nie jest zwycięstwem wolności w myśleniu: po prostu dogmaty katolickie zostały zastąpione kalwińskimi lub anglikańskimi.

Takie przekonanie można znaleźć m.in. w dziełach największego myśliciela doby renesansu – Erazma z Rotterdamu.

erazm z rotterdamu

potępiał fanatyzm i wzywał do zgody religijej między katolikami a protestantami

W jednym z jego najważniejszych dzieł "Pochwała głupowy" krytykuje zwyrodniałą postać ówczesniej teologii. Przedstawiał, że głupota, nieuctwo i zabobon są głównymi przeszkodami do pokoju i szczęścia ludzi.

Niccolo Machiavelli

zajmował się filozofią polityczną. W traktacie "Książę" przedstawił swoją koncepcję nowoczesnego państwa.

MAKIAWELIZM pogłąd etyczny, według którego cele polityczne - zwłaszcza zachowanie bądź wzmocnienie władzy - uświęcają środki użyte do ich realizacji. W działaniu politycznym usprawiedliwione jest zatem niemoralne postępowanie.

Uważał, że człowiek jest tak samo skłonny do czynienia dobra, jak i zła. Dla dobra państwa władca może uciekać się do niemoralnych metod

tomasz morus (thomas more)

"Utopia" Tomasza Morusa powstała w 1516 r. Utwór składa się z dwóch ksiąg. W drugiej narrator przytacza relację Rafała Hytlodeusza z podróży na odkrytą przez siebie wyspę Utopię. Dzieło prezentuje idealny ustrój na wyspie, gdzie żyje się w zgodzie z naturą, nie jest potrzebny pieniądz, istnieje tam równość między ludźmi.

ANTYUTOPIA utopia negatywna, utwór przedstawiający – zazwyczaj w formie powieści – społeczeństwo przyszłości jako nadmiernie zorganizowane, rządzone metodami dyktatorskimi, niszczące w człowieku indywidualność.

UTOPIA to literacka wizja modelowego, doskonałego państwa i społeczeństwa. Panują tam powszechna równość, dobrobyt i bezpieczeńśtwo. Pierwsze rozważania o idelnym państwie pojawiają się w "Dialogach" Platona. W sensie potocznym utopią nazywamy mrzonkę, nierealny pomysł.

Do następnej lekcji!

Na podstawie materiałów ze strony wydawnictwa Nowa Era, podręczników wydawnictw Nowa Era, Wsip (Nowe zrozumieć tekst, Barwy epok, Nowe lustra świata), portalu aleklasa.pl oraz epodreczniki.pl