Wpływ człowieka na różnorodność biologiczną

Wpływ człowieka na różnorodność biologiczna

Z poprzedniej lekcji znasz już następujące rodzaje różnorodności biologicznej:

1. Różnorodność genetyczną
2. Różnorodność gatunkową
3. Różnorodność ekostemową

Co roku rośnie liczba gatunków, które są zagrożone wyginięciem, a codziennie ginie od kilku do kilkudziesięciu gatunków.Niestety największy udział ma w tym człowiek

• eliminowanie organizmów
• zanieczyszczenie środowiska (powietrza, wody, gleby)
• niszczenie siedlisk
• wprowadzanie obcych gatunków do ekosystemu

Eliminowanie organizmów

• kłusownictwo
• łowiectwo
• kolekcjonerstwo
• rybołóstwo

Zanieczyszczenie środowiska

Zanieczyszczenie gleby

Zanieczyszczenie wody

Zanieczyszczenie powietrza

• Ścieki i nawozy sztuczne
• Metale ciężkie
• Ropa naftowa
• Zanieczyszczenia termiczne

• Nadmierne nawożenie
• Wypalanie traw
• Osuszanie terenów podmokłych
• Stosowanie monokultur
• Używanie ciężkich maszyn rolniczych

• Dziura ozonowa
• Smog
• Kwaśne deszcze
• Globalne ocieplenie

Zanieczyszczenie wody

• Ścieki i nawozy sztuczne
• Metale ciężkie
• Ropa naftowa
• Zanieczyszczenia termiczne

Zanieczyszczenie powietrza

• Dziura ozonowa
• Smog
• Kwaśne deszcze
• Globalne ocieplenie

Zanieczyszczenie gleby

• Nadmierne nawożenie
• Wypalanie traw
• Osuszanie terenów podmokłych
• Stosowanie monokultur
• Używanie ciężkich maszyn rolniczych

Niszczenie siedlisk

Najważniejszą przyczyną spadku różnorodności biologicznej jest stałe zmniejszanie się powierzchni ekosystemów naturalnych. Największy problem stanowi wylesianie. Lasy są bowiem najcenniejszymi z punktu widzenia bioróżnorodności ekosystemami na Ziemi. Stanowią ostoję dla ok. 75% gatunków lądowych żyjących na naszej planecie. Są drugim po oceanach globalnym dostawcą tlenu i specyficznym rezerwuarem wody pitnej. Pełnią też funkcję naturalnego filtra powietrza. Ponadto zapobiegają erozji gleby i stabilizują klimat. Wyrąb, a częściej wypalanie lasów, odbywa się w celu pozyskiwania drewna oraz z potrzeby pozyskania żyznych gleb pod uprawę lub zakładania łąk niezbędnych do wypasu zwierząt. Istotnym powodem zagrożenia różnorodności biologicznej jest także zanikanie ekosystemów bagiennych, moczarowych i torfowiskowych. Obszary te są osuszane i wykorzystywane w rolnictwie pod uprawę roślin. Zabiegi melioracyjne powodujące obniżenie poziomu wód przyczyniają się do utraty siedlisk przez liczne ptaki wodne i wodno‑błotne, prowadzą również do wymierania płazów, które rozmnażają się na tych obszarach.

Wprowadzanie obcych gatunków do ekosystemu

Szacuje się, że w skali świata spowodowały one utratę około połowy gatunków rodzimych. Wiele gatunków obcych człowiek wprowadza świadomie, uważając je za przydatne w rolnictwie, leśnictwie, ogrodnictwie. Inne zostają zawleczone przypadkowo. Sprzyja temu zwłaszcza rozwój międzynarodowego i międzykontynentalnego transportu i turystyki.

Ochrona różnorodności biologicznej- co dalej?

Różnorodność biologiczna maleje w zastraszającym tempie. Nie potrafimy temu skutecznie zapobiegać i ochronić jej unikatowych, bezcennych składników. Mimo że w skali świata na ten cel przeznacza się bardzo duże środki, to są one niewystarczające i jedynie spowalniają proces zaniku różnorodności biologicznej. Aby skutecznie ratować różnorodność biologiczną przed ubożeniem, należy skupić się na zachowaniu najcenniejszych przyrodniczo i jednocześnie najbardziej zagrożonych obszarów świata. Naukowcy wyznaczyli na kuli ziemskiej 34 takie miejsca i nazwali je gorącymi punktami bioróżnorodności. Są one miejscem życia ok. 80% gatunków kręgowców lądowych, z których ponad 40% jest endemitami. Każdy z takich obszarów powinien spełniać 2 podstawowe kryteria. Po pierwsze musi być miejscem występowania przynajmniej 1 500 endemicznych gatunków roślin naczyniowych. Drugim warunkiem jest utrata przez te gatunki w wyniku działalności człowieka co najmniej 70% naturalnych siedlisk.

Zapamiętaj! i zapisz poniższe punkty jako notatkę do zeszytu

Działania człowieka są przyczyną spadku różnorodności biologicznej na wszystkich jej poziomach. Głównymi bezpośrednimi czynnikami spadku różnorodności biologicznej są: zanikanie naturalnych siedlisk i ekosystemów, wprowadzanie do środowisk gatunków inwazyjnych, zanieczyszczanie środowiska, nadmierna eksploatacja zasobów przyrody i zmiany klimatyczne. Gorące punkty bioróżnorodności to niezwykle cenne przyrodniczo ekosystemy, zagrożone wskutek degradacji siedlisk naturalnych.

Dla chętnych polecam film o gatunkach, które wyginęły

Dziękuję za uwagę:)

Źródło: ZPE

Anna Iskra