Syzyfowe prace/ j. polski 8 kl.

Syzyfowe prace

Stefan Żeromski

Spis treści

O autorze

Krótki życiorys

Tytuł

Mit o Syzyfie (przypomnienie)

Motywy literackie

Geneza powieści

Rusyfikacja

Niezapomniana lekcja języka polskiego

Głowni bohaterowie

Ekranizacja powieści

Podziękowania

Stefan Żeromski

"Nauka jest jak niezmierne morze... Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz. Ucz się tylko, co jest sił w tobie, żeby jej zakosztować."

Pochodził z niezamożnej rodziny szlacheckiej. Z powodu trudnej sytuacji materialnej ukończył gimnazjum dopiero po 12 latach nauki. Podjął studia w Warszawie, lecz musiał je przerwać i zatrudnić sięjako nauczyciel w domach ziemiańskich. Wiele lat pracował jako bibliotekarz. Angażował się w działalność społeczną i patriotyczną. Wspierał również Legione Polskie Józefa Piłsudskiego.

Stefan Żeromski Syzyfowe prace

+ info

Krótki życiorys

1886 - 1892

14 X 1864

1897

studia i praca nauczyciela

narodziny w Strawczynie pod Kielcami

Stefana Żeromskiego

wydanie Syzyfowych prac

1892 - 1896

20 XI 1925

1874 - 1886

śmierć w Warszawie

praca bibliotekarza w Szwajcarii

nauka w gimnazjum

syzyfowa praca - praca, w którą wkładamy dużo wysiłku, a mimo to z niezależnych od nas przyczyn nie daje ona żadnych efektów i nie możemy jej nigdy skończyć

Znaczenie tytułu

Z jednej strony określenie można odnieść do działań nauczycieli i urzedników, którym ostatecznie nie da się zrusyfikować młodzieży.Z drugiej strony do pracy Syzyfa można porównać także nieustanny wysiłek młodzieży, stawiającej opór rusyfikacji i dążącej do zachowania polskości.

Mit o Syzyfie

Król Syzyf panował w Koryncie. U szczytu skalistej góry, zwanej Akrokoryntem, stał jego pałac, otoczony czarnym i zielonym kręgiem starodrzewu. Z rana, po kąpieli, wychodził król na terasę zamkową i rozglądał się po swoim państwie. Słońce wilgotne i czyste przydawało słodyczy fali pagórków biegnących nad wybrzeżem sarońskim. W dole, na obszernej piaszczystej równinie, rysowały się proste i białe ulice Koryntu, lekko nachylonego ku morzu.

+ info

Motywy literackie

Bohaterowie od najmłodszych lat muszą uczyć się samodzielności, poznają smak pierwszych smutków i radości, przeżywają chwile strachu i wzruszenia. Dojrzewają emocjonalnie popełniając błędy, które stanowią dla nich osobistą lekcję życia.

Historia krótkiej miłości Marcina Borowicza do uczennicy gimnazjum żeńskiego, Anny Stogowskiej to opowieść o uczuciu niespełnionym i nieszczęśliwym.

Młodość/ dorastanie

Przyjażń/miłość

Patriotyzm

Bohaterowie „Syzyfowych prac” nie znają pojęcia patriotyzmu, ponieważ nie miał ich kto nauczyć, co oznacza miłość do ojczyzny, która znajduje się pod zaborami.

Geneza powieści

Na terenach zagarniętych przez carską Rosję w wyniku rozbiorów Polski społeczeństwo polskie było poddawane rusyfikacji. Akcja rusyfikacyjna stanowiła ściśle zaplanowaną i stale kontrolowaną operację na narodzie. Ideologowie rusyfikacji kierowali tym procesem z samej Moskwy. Niezawodnie miały działać nawet najniższe organa rosyjskie, odpowiedzialne za eliminację polskiej kultury w miastach i na wsiach.

Rusyfikacja

Adam Mickiewicz

Reduta Ordona

Wstrząsem dla Marcina Borowicza staje się wysłuchana recytacja wiersza Mickiewicza, pod wpływem której przypomina sobie opowieść o zabitym przez Moskali powstańcu. Na lekcji języka polskiego Borowicz odkrywa swoją ojczyznę i zaczyna rozumieć, że jest Polakiem, który powinien walczyć o swoją narodowość. Dzieła polskich romantyków stają się dla niego swoistym katharsis (oczyszczenie) – dzięki nim zaczyna rozumieć swoje błędy i utwierdza się w przekonaniu, że musi oprzeć się rusyfikacji.

Posłuchaj

Przeczytaj w podręczniku, s. 148 -151.

Bernard Zygier pojawia się w Klerykowie na początku trzeciego kwartału, w siódmej klasie. Jest to młodzieniec osiemnasto- bądź dziewiętnastoletni, średniego wzrostu, krępy i nieco ospowaty. Rysy twarzy wyraziste, nos duży. Jego oczy, „barwy nieokreślonej jak woda”, patrzą na świat spokojnie, lecz z uwagą. Do gimnazjum klerykowskiego został przyjęty dzięki specjalnemu zezwoleniu kuratora okręgu naukowego i wstawiennictwu znanej osoby. Natychmiast zostaje otoczony szczególnym nadzorem. Mieszka u Kostriulewa i poza murami szkoły nie ma prawa kontaktować się z kolegami.

Marcin Borowicz, główny bohater „Syzyfowych prac” Stefana Żeromskiego, jest jedynym synem Walentego i Heleny Borowiczów, zubożałych szlachciców, mieszkających w Gawronkach. Czytelnik poznaje go w dniu, w którym wraz z rodzicami jedzie do pobliskich Owczar, aby rozpocząć naukę w szkole elementarnej i przez jedenaście lat śledzi jego dorastanie aż do ukończenia gimnazjum i otrzymania świadectwa dojrzałości.

Andrzej Radek jest synem biednego fornala. Czytelnik poznaje go w chwili, kiedy chłopak maszeruje szosą do Klerykowa, aby rozpocząć naukę w piątej klasie tamtejszego gimnazjum. Życiorys Andrzeja Radka jest „krótki i pospolity”. Urodził się we wsi Pajęczyn Dolny, w czworakach dworskich. Od najmłodszych lat musiał pracować, najpierw pilnując gęsi, a później maciory z prosiętami w okólniku. Obowiązki te wypełniał niechętnie i często otrzymywał kary od ojca, lokajów i karbowego, co znacząco wpłynęło na jego świadomość i ukształtowało podwaliny jego zasad społecznych.

Ekranizacja powieści

Dziękuję i życzę miłej lekcjiBeata Majchur