Polska państwem demokratycznym

POLSKA PAŃSTWEM DEMOKRATYCZNYM

LEKCJA WOSKL.8A KL.8B 2H

PAŃSTWO PRAWAORGANY WŁADZY I WSZYSCY MIESZKAŃCY MUSZĄ PRZESTRZEGAĆ PRAWA.. PRAWO ZBIÓR NORM POSTĘPOWANIA OBOWIĄZUJĄCYCH NA TERYTORIUM DANEGO PAŃSTWA I USTANOWIONYCH PRZEZ JEGO ORGANY.

• CELEM DZISIEJSZEJ LEKCJI JEST ZAPOZNANIE/UTRWALENIE WIEDZY UCZNIÓW NA TEMAT SYSTEMU PRAWA W RP

DEMOKRACJA

ZE WZGLĘDU NA USTRÓJ, CZYLI SPOSÓB SPRAWOWANIA WŁADZY, DZIELIMY WSPÓŁCZEŚNIE PAŃSTWA NA: DEMOKRATYCZNE, AYTORYTARNE I TOTALITARNE.

AUTORYTARYZM- USTRÓJ POLITYCZNY OPARTY NA WŁADZY MNIEJSZOŚCI (JEDNOSTKI) ORAZ ODRZUCENIU DEMOKRACJI ORAZ PARLAMENTARYZMU. W PAŃSTWIE AUTORYTARNYM WŁADZE, WSPIERAJĄC SIĘ NA WOJSKU I POLICJI, UNIEMOŻLIWIAJĄ OBYWATELOM UDZIAŁ W ŻYCIU PUBLICZNYM, POZBAWIAJĄC ICH WIĘKSZOŚCI PRAW POLITYCZNYCH.

DEMOKRACJA- DOSŁOWNIE WŁADZA LUDU. TO USTRÓJ, KTÓRY OPIERA SIĘ NA ZASADZIE SUWERENNOŚCI, ZGODNIE Z KTÓRĄ WŁADZĘ SPRAWUJĄ WSZYSCY OBYWATELE, A DECYZJE PODEJMOWANE SĄ ZGODNIE Z WOLĄ WIĘKSZOŚCI.

TOTALITARYZM- USTRÓJ PAŃSTWA, KTÓRE POSIADA PEŁNĄ WŁADZĘ NAD ŻYCIEM I DZIAŁANIEM SWOICH OBYWATELI. W PAŃSTWIE TOTALITARNYM PANUJE DYKTATURA JEDNEJ PARTI, WSZYSTKIE DZIEDZINY ŻYCIA ZNAJDUJĄ SIĘ POD KONTROLĄ SŁUŻB BEZPIECZEŃSTWA, POLICJI I WOJSKA.

HIERARCHIA AKTÓW PRAWNYCH

RATYFIKOWANE UMOWY MIĘDZYNARODOWE

KONSTYTUCJA

USTAWY

ROZPORZĄDZENIA

REGULUJĄ NAJWAŻNIEJSZE KWESTIE ZWIĄZANE Z FUNKCJONOWANIEM SPOŁECZEŃSTWAI PAŃSTWA. UCHWALA JE PARLATENT (SEJM I SENAT).

NAJWAŻNIEJSZYM AKTEM PRAWNYM W POLSCE JEST KONSTYTUCJA.

GENEZA KONSTYTUCJI RP

Terminem konstytucja (łac. constituere – ‘urządzać’, ‘ustanawiać’, ‘budować’) do czasu Sejmu Czteroletniego określano w Polsce każdą zwykłą ustawę sejmową. Pod koniec XVIII w. zaczęto go używać do nazywania ustaw o specjalnym statusie prawnym, czyli dokumentów precyzujących fundamenty ustrojowe państwa. Na przykład Konstytucja 3 maja – dla podkreślenia jej szczególnego statusu – oficjalnie nosiła miano ustawy rządowej i dopiero później utrwaliła się jej dzisiejsza nazwa.

Konstytucja RP z 1997 r. Obowiązująca obecnie Konstytucja RP została uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 r., a następnie zatwierdzona przez naród w ogólnopolskim referendum 25 maja 1997 r. Po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP weszła w życie 17 października 1997 r. Dokument otwiera preambuła (łac. Praeambulare – ‘iść wcześniej’), czyli uroczysty wstęp. W preambule określono genezę oraz założenia ideowe całego aktu. Już jej pierwsze słowa głoszą, że w 1989 r. odzyskaliśmy możliwość suwerennego i demokratycznego decydowania o losie naszej ojczyzny. Oznacza to, że ustanowienie Konstytucji RP jest uzasadniane faktem odzyskania suwerenności i ugruntowania się ustroju demokratycznego. W dalszej części preambuły wyrażono wdzięczność dla naszych przodków – m.in. za ich walkę o niepodległość okupioną ogromnymi ofiarami. Mocno zaakcentowano konieczność zagwarantowania podstawowych wolności i praw człowieka, wspominając gorzkie doświadczenia z czasów, gdy były one łamane. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że w preambule państwo istniejące od 1989 r. nazwano Trzecią Rzeczpospolitą. Zastosowanie tego terminu formalizowało faktyczny stan rzeczy, zaistniały osiem lat wcześniej. Fundament Konstytucji RP stanowią ludzkie prawa i wolności. Ich nadrzędna pozycja w stosunku do innych zapisów prawnych jest zgodna z założeniami doktryny konstytucjonalizmu. Duch konstytucjonalizmu Konstytucjonalizm zakłada konieczność ograniczenia każdej władzy, także tej wybranej demokratycznie. W Konstytucji RP sdecydowania o losie naszej ojczyzny. Oznacza to, że ustanowienie Konstytucji RP jest uzasadniane faktem odzyskania suwerenności i ugruntowania się ustroju demokratycznego. W dalszej części preambuły wyrażono wdzięczność dla naszych przodków – m.in. za ich walkę o niepodległość okupioną ogromnymi ofiarami. Mocno zaakcentowano konieczność zagwarantowania podstawowych wolności i praw człowieka, wspominając gorzkie doświadczenia z czasów, gdy były one łamane. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że w preambule państwo istniejące od 1989 r. nazwano Trzecią Rzeczpospolitą. Zastosowanie tego terminu formalizowało faktyczny stan rzeczy, zaistniały osiem lat wcześniej. Fundament Konstytucji RP stanowią ludzkie prawa i wolności. Ich nadrzędna pozycja w stosunku do innych zapisów prawnych jest zgodna z założeniami doktryny konstytucjonalizmu.

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ UCHWALONA 2 KWIETNIA 1997 ROKU PODCZAS OBRAD ZGROMADZENIA NARODOWEGO (OBOWIĄZUJE DO DZIŚ)

ROZDZIAŁY KONSTYTUCJI RP

I. RZECZYPOSPOLITAII. WOLNOŚCI, PRAWA I OBOWIĄZKI CZŁOWIEKA I OBYWATELA III ŹRÓDŁA PRAWA IV. SEJM I SENAT V.OREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI. RADA MINISTRÓW I ADMINISTRACJA RZĄDOWA VII. SAMORZĄD TERYTORIALNY

ROZDZIAŁY KONSTYTUCJI RP

VIII. SĄDY I TRYBUNAŁYIX. ORGANY KONTROLI PAŃSTWOWEJ I OCHRONY PRAWA X. FINANSE PUBLICZNE XI. STANY NADZWYCZAJNE XII. ZMIANY KONSTYTUCJI XIII. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE

ROZDZIAŁKONSTYTUCJA DZIELI SIĘ NA 13 ROZDZIAŁÓW.

PREAMBUŁAKRÓTKI, UROCZYSTY WSTĘP DO KONSTYTUCJI RP. NAWIĄZUJE ONA DO HISTORII I MÓWI O WARTOŚCIACH, KTÓRE GWARANTUJĄ ROZWÓJ SPOŁECZEŃSTWA I PAŃSTWA POLSKIEGO.

ARTYKUŁYKONSTYTUCJA SKŁADA SIĘ Z 243 ARTYKUŁÓW. TWORZĄ ONE POSZCZEGÓLNE ROZDZIAŁY I DZIELĄ SIĘ NA TZW. USTĘPY.

KONSTYTUCJĘ NAZYWAMY TAKŻE USTAWĄ ZASADNICZĄ.

ZASADY USTROJU POLSKI ZAWARTE W KONSTYTUCJI

• ZASADA SUWERENNOŚCI NARODU
• ZASADA PRZEDSTAWICIELSTWA
• ZASADA REPUBLIKAŃSKIEJ FORMY RZĄDÓW
• ZASADA TRÓJPODZIAŁU I RÓWNOWAGI WŁADZ
• ZASADA DECENTRALIZACJI WŁADZY PUBLICZNEJ
• ZASADA PAŃSTWA PRAWA
• ZASADA PLURALIZMU POLITYCZNEGO
• ZASADA WOLNOŚCI I ORAW CZŁOWIEKA I OBYWATELA

ZASADA DECENTRALIZACJI WŁADZY PUBLICZNEJ

ZASADA PRZEDSTAWICIELSTWA

ZASADA REPUBLIKAŃSKIEJ FORMY RZĄDÓW

ZASADA SUWERENNOŚCI NARODU

WYBRANE PRZEZ OBYWATELI ORGANY WŁADZY (PREZYDENT, PARLAMENT) PEŁNIĄ SWOJE FUNKCJE PRZEZ OKREŚLONY CZAS, WYKLUCZONA ZOSTAJE ZASADA WŁADZY DZIEDZICZNEJ I DOŻYWOTNIEJ.

PRZEDSTAWICIELE NARODU )NP. POSŁOWIE, SENATOROWIE) SĄ UPRAWNIENI DO PODEJMOWANIA DECYZJI W IMIENIU OBYWATELI.

WŁADZE CENTRALNE PRZEKAZUJĄ SAMORZĄDOM TERYTORIALNYM NIEKTÓRE ZADANIA I PRAWO DO PODEJMOWANIA DECYZJI W SPRAWACH LOKALNYCH

WŁADZA W PAŃSTWIE NALEŻY DO NARODU, KTÓRY SPRAWUJE JĄ POŚREDNIO, POPRZEZ SWOICH PRZEDSTAWICIELI W SEJMIE LUB W SENACIE, LUB BEZPOŚREDNIO, GDY GŁOSUJE W REFERENDUM I PODEJMUJE INICJATYWY OBYWATELSKIE.

ZASADA PLURALIZMU POLITYCZNEGO

ZASADA PŃSTWA PRAWA

ZASADA WOLNOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA I OBYWATELA

ZASADA TRÓJPODZIAŁU I RÓWNOWAGI WŁADZ

W KRAJU MOŻNA SWOBODNIE TWORZYĆ PARTIE POLITYCZNE I INNE ORGANIZACJE, M. IN. ZWIĄZKI ZAWODOWE, STOWARZYSZENIA, FUNDACJE.

KAŻDEMU OBYWATELOWI PRZYSŁUGUJĄ OKREŚLONE PRAWA, BEZ WZGLĘDU NA POCHODZENIE, WYKSZTAŁCENIE, WYZNANIE, PŁEĆ I POGLĄDY POLITYCZNE.

ORGANAMI WŁADZY USTAWODAWCZEJ SĄ SEJM I SENAT, WŁADZA WYKONAWCZA NALEŻY DO PREZYDENTA I ODPOWIEDZIALNEJ PRZED PARLAMENTEM RADY MINISTRÓW (RZĄDU), NATOMIAST WŁADZĘ SĄDOWNICZĄ SPRAWUJĄ NIEZALEŻNE SĄDY I TRYBUNAŁY.

OSOBY SPRAWUJĄCE FUNKCJE PUBLICZNE PODLEGAJĄ PRZEPISOM PRAWA, CHRONIĄCYM INTERESY ZARÓWNO CAŁEGO SPOŁECZEŃSTWA, JAK I KAŻDEGO OBYWATELA.

PRACA DOMOWA (WYBIERZ JEDNO ZADANIE)1. SKORZYSTAJ Z DOSTĘPNYCH ŹRÓDEŁ INFORMACJI I PRZYGOSTUJ NOTATKĘ NA TEMAT OGÓLNOKRAJOWYCH REFERENDÓW, KTÓRE PRZEPROWADZONO W POLSCE OD 1989 R. NAPISZ CZEGO DOTYCZYŁY POSZCZEGÓLNE GŁOSOWANIA. OKREŚL, W KTÓRYCH REFERENDACH UZYSKANO WIĄŻĄCE ROZSTRZYGNIĘCIE, A W KTÓRYCH- NIE. WYJAŚNIJ, CO O TYM ZADECYDOWAŁO. 2. PRZEDSTAW W DOWOLNY SPOSÓB HISTORIĘ POLSKICH KONSTYTUCJI, OMÓW NAJWAŻNIEJSZE ZAŁOŻENIA POSZCZEGÓLNYCH AKTÓW ORAZ ICH CHARAKTERYSTYCZNE CECHY.

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ AGNIESZKA KIPLING

ODPOWIEDZI PRZEŚLIJ NA ADRES:agnieszka.kipling@gmail.com DO DNIA 29 MARCA 2020.