temat:
Motyw stabat mater dolorosa
omawiamy "Lament świętokrzyski"
Po tej lekcji potrafisz:
przyporządkować utwór do gatunku literackiego
wyjaśnić znaczenie słowa doloryzm
zanalizować utwór
znaleźć archaizmy
porównać kreację Matki Bożej w tym utworze i "Bogurodzicy"
Zapoznaj się z tekstem, a następnie odsłuchaj wersji "tłumaczenia na współczesny polski"
unikniemy dzięki temu stwierdzeń: "ale ja nic nie rozumiem"
Lament świętokrzyski
W średniowieczu nie nadawano wierszom tytułów
Utwór zwany jest Lamentem świętokrzyskim albo Planktem świętokrzyskim, ponieważ jedyny znany zapis dzieła powstał w Górach Świętokrzyskich, w klasztorze benedyktynów na Łysej Górze.
Inny tytuł to Żale Matki Boskiej pod krzyżem.
Wreszcie jako tytuł podaje się INCIPIT tekstu, tzn. Posłuchajcie, bracia miła.
(łac. 'zaczyna się') – początkowe wyrazy utworu (zazwyczaj średniowiecznego), którego autora i tytułu nie znamy. Dzięki incipitowi można rozpoznać dany tekst.
incipit
LITERACKI
GATUNEK.
LAMENT ŚWIĘTOKRZYSKI
plankt
lament
+info
+info
ANALIZA UTWORU
Określ kto jest podmiotem lirycznym. Wypisz konkretne cytaty, które to sugerują.
Wymień adresatów wypowiedzi Maryi w poszczególnych zwrotkach. Zwróć uwagę z jaką intencją się zwraca do poszczególnych adresatów. Jakie emocje ujawnia?
+info
W zwrotce VI wskaż paralelizmy składniowe i określ ich rolę
Znajdź rymy w wierszu. Czy dostrzegasz jakąś regularność?
wypisz z wiersza przynajmniej po jednym przykładzie archaizmu:
fleksyjnego
leksykalnego
składniowego
słowotwórczego
fonetycznego
Doloryzm
(łac. dolor – ‘ból, cierpienie’) – nurt w sztuce średniowiecza, uwypuklający kult Męki Pańskiej i Matki Boskiej Bolesnej. Objawiał się nie tylko w dziełach plastycznych, literaturze i muzyce, lecz także w specyficznej duchowości. Zakładała ona, że ból (jako następstwo grzechu) jest drogą do uzyskania moralnej doskonałości.
+info
równie popularne w tym czasie było przedstawienie Matki Boskiej rozpaczającej po zdjęciu Jezusa z krzyża wkompozycji zwanej pieta (wł. litość)
Na podstawie filmu i własnej wiedzy wykonaj zadanie
Porównaj ze sobą (najlepiej w formie tabeli) "Bogurodzicę" oraz "Lament świętokrzyski"
Zwróć uwagę na takie elementy jak: nadawcę, adresatów, obraz Maryi, motyw występujący w utworze, rolę Matki Bożej
Powodzenia w dalszej pracy!
sprawdzę notatki
Na podstawie podręczników z wydawnictwa Nowa Era, Wsip, Operon oraz GWO, a także https://epodreczniki.pl/a/dramat-maryi-pod-krzyzem/Dz7nbO31C
Lament świętokrzyski
ewa.suleja
Created on March 17, 2020
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Animated Chalkboard Presentation
View
Genial Storytale Presentation
View
Blackboard Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Chalkboard Presentation
View
Witchcraft Presentation
View
Sketchbook Presentation
Explore all templates
Transcript
temat:
Motyw stabat mater dolorosa
omawiamy "Lament świętokrzyski"
Po tej lekcji potrafisz:
przyporządkować utwór do gatunku literackiego
wyjaśnić znaczenie słowa doloryzm
zanalizować utwór
znaleźć archaizmy
porównać kreację Matki Bożej w tym utworze i "Bogurodzicy"
Zapoznaj się z tekstem, a następnie odsłuchaj wersji "tłumaczenia na współczesny polski"
unikniemy dzięki temu stwierdzeń: "ale ja nic nie rozumiem"
Lament świętokrzyski
W średniowieczu nie nadawano wierszom tytułów
Utwór zwany jest Lamentem świętokrzyskim albo Planktem świętokrzyskim, ponieważ jedyny znany zapis dzieła powstał w Górach Świętokrzyskich, w klasztorze benedyktynów na Łysej Górze. Inny tytuł to Żale Matki Boskiej pod krzyżem. Wreszcie jako tytuł podaje się INCIPIT tekstu, tzn. Posłuchajcie, bracia miła.
(łac. 'zaczyna się') – początkowe wyrazy utworu (zazwyczaj średniowiecznego), którego autora i tytułu nie znamy. Dzięki incipitowi można rozpoznać dany tekst.
incipit
LITERACKI
GATUNEK.
LAMENT ŚWIĘTOKRZYSKI
plankt
lament
+info
+info
ANALIZA UTWORU
Określ kto jest podmiotem lirycznym. Wypisz konkretne cytaty, które to sugerują.
Wymień adresatów wypowiedzi Maryi w poszczególnych zwrotkach. Zwróć uwagę z jaką intencją się zwraca do poszczególnych adresatów. Jakie emocje ujawnia?
+info
W zwrotce VI wskaż paralelizmy składniowe i określ ich rolę
Znajdź rymy w wierszu. Czy dostrzegasz jakąś regularność?
wypisz z wiersza przynajmniej po jednym przykładzie archaizmu:
fleksyjnego
leksykalnego
składniowego
słowotwórczego
fonetycznego
Doloryzm (łac. dolor – ‘ból, cierpienie’) – nurt w sztuce średniowiecza, uwypuklający kult Męki Pańskiej i Matki Boskiej Bolesnej. Objawiał się nie tylko w dziełach plastycznych, literaturze i muzyce, lecz także w specyficznej duchowości. Zakładała ona, że ból (jako następstwo grzechu) jest drogą do uzyskania moralnej doskonałości.
+info
równie popularne w tym czasie było przedstawienie Matki Boskiej rozpaczającej po zdjęciu Jezusa z krzyża wkompozycji zwanej pieta (wł. litość)
Na podstawie filmu i własnej wiedzy wykonaj zadanie
Porównaj ze sobą (najlepiej w formie tabeli) "Bogurodzicę" oraz "Lament świętokrzyski"
Zwróć uwagę na takie elementy jak: nadawcę, adresatów, obraz Maryi, motyw występujący w utworze, rolę Matki Bożej
Powodzenia w dalszej pracy!
sprawdzę notatki
Na podstawie podręczników z wydawnictwa Nowa Era, Wsip, Operon oraz GWO, a także https://epodreczniki.pl/a/dramat-maryi-pod-krzyzem/Dz7nbO31C