Lurra planeta

Lurra planeta

Nola jakin dezakegu nolakoa den gure planeta?

Inma Unzueta

Aurkibidea

1.- Nolakoa da gure Lurra planeta barnetik? 2.- Lurraren egitura-ereduak 3.- Wegener - Kontinenteen Jitoa 4.- Plaken Tektonika

5.- Plaken Tektonika eta Harrien zikloa 6.- Lurraren datazioa 7.- Lurraren historia

1- Nolakoa da gure Lurra planeta barnetik?

Nola lortu informazioa?

a) Aztertze metodo zuzenak:

a1) Gradiente geotermikoa hasierako km-tan. a2) Gainazaleko harrien osaera kimikoa, dentsitatea. a3) Planetaren erradioa.

b) Aztertze metodo ez-zuzenak:

b1) Asteroideen ezaugarrien azterketa b2) Uhin sismikoen hedapenak

1 -Bero-fluxua, gradiente geotermikoa

+1ºC/33 m

2- Lurraren azaleko dentsitatearen neurketa eta harrien analisi kimikoa

* Lurra planetaren bataz besteko dentsitatea : 5,57 g/ cc

* Lurraren erdiguneko materialen dentsitatea?

* 2,7 g/cc -tik (gainazal kontinentalekoa)

* 3,1 g/cc -tara (hondo ozeanikoa)

3- Lurraren erradioaren neurketa:

Eratostenes

4- Asteroideek dakarten informazioa

* Gainazalekoak- Lurrazaleko harrien pareko konposizio eta dentsitatea

* Sideritoak- Fe * Siderolitoak- metal+silikatoak

5- Uhin sismikoek ematen duten informazioa:

P uhinak: solido zein fluidoetan. S uhinak: solidoetan soilik

2- Lurraren egitura-ereduak

Irizpide bi ditugu

3- Wegener - Kontinenteen Jitoa

Nolako frogak ditugu?

1/2- Froga paleoklimatikoak eta geografikoak

* Glaziazioen aztarnak irudiko kontinenteetan.* Klima tropikaleko aztarnak Ipar Amerikan, Europa eta Siberian. * Kostaldeak ahokatzen dira, puzzle bezala.

3- Froga geologikoak

Adin bereko mendikate eta harriak kontinente urrunetan.

Froga paleontologikoak

Lehorreko bizidunen fosilak kontinente urrunetan

Kontinenteen jitoaren teoria

* Aurreko materialak tolestu: mendilerroak.

* Kontinenteak higitu lurrazal ozeanikoaren gainean.

* Atzeko lur zatiak: arku-irlak.

* Aintzinean, kontinenteak elkartuta: Pangea.

*Mugimenduaren eragilea: biraketak eragindako inertzia?

KONBEKZIO KORRONTEAK

Arthur HolmesKontinenteak mugiarazi

4- Plaken Tektonika

Nolako frogak ditugu?

Benioff-en planoa

Lurrikaren banaketa munduan

Hondo ozeanikoaren erliebeak

- Dortsalak- Fosak - Faila eraldatzaileak - Plataforma kontinentalak -Arku-irlak

Hondo ozeanikoko adina

... eta sedimentuen lodiera

Froga paleomagnetikoa

Magnetita-kristalen orientazioa

Hessen proposamena

- Dortsalean azal ozeanikoa sortu.- Material berriak alde bietara. - Azal ozeanikoa hedatu.

Plaken tektonikaren teoria

- Plaken ertzetan: erliebeak, lurrikarak eta sumendiak.

- 3 plaka mota: ozeaniko, misto eta kontinentala.

- Ertz motak: dibergente, konbergente eta ebakidurazkoa.

1- Dibergenteak

- Erliebea: Dortsal ozeanikoa. - Prozesua: Ozeanoko hondoen hedapena. - Gertaera geologikoak: Sumendiak bereziki eta lurrikarak. - Adibidea: Atlantiko erdiko dortsala

2- Konbergenteak

* Bi litosfera ozeaniko artean

* Bi litosfera kontinental artean

*Kontinental eta ozeaniko artean

- Litosfera kontinentala zamalkatu. Aurretik sedimentuak deformatu eta hautsi.- Erliebea: orogenia (medilerro barne-kontinentalak) - Prozesua: Kontinenteen talka. - Gertaera geologikoa: Lurrikarak. - Adibidez: Pirineoak, Himalaya

- Litosfera ozeanikoa suntsitu. - Erliebeak: Fosa eta mendilerro perikontinentalak - Prozesua: subdukzioa - Gertaera geologikoak: Sumendiak eta lurrikarak. - Adibidez: Ozeano bareko Hego Amerikako kosta.

- Litosfera ozeanikoa suntsitu. - Erliebeak: Fosa eta arku-irlak - Prozesua: subdukzioa - Gertaera geologikoak: Sumendiak eta lurrikarak. - Adibidez: Japon

3- Ebakidurazkoak

- Litosfera ez sortu ez suntsitu. Kontrako indar paraleloak. - Erliebea: Transformazio failak. - Prozesua: Alboko desplazamendua. - Gertaera geologikoak: Lurrikarak. - Adibidez: San Andres faila (Kalifornia)

5- Plaken Tektonika eta Harrien zikloa

Ertz suntsikorretan.

6- Lurraren datazioa

Erlatiboa eta absolutua

1- Datazio erlatiboak

Aktualismoaren printzipioa

Erlazio intrusiboen printzipioa

Hasierako horizontaltasun printzipioa

Elkar-mozketaren printzipioa

Inklusioaren printzipioa Faunaren segidaren printzipioa

Gainezartze printzipioa

2- Metodo erradiometrikoa (datazio absolutua)

Elementu erradiaktiboaren semidesintegrazio-tartea ezagututa, hasierako eta amaierako elementuen ehunekoak jakinda, materialaren adina kalkulatu.

Fosilizazioa

- Materia organikoa deskonposatu- Mineralizazioa--> Harri sedimentarioa bihurtu - Bizidunaren itxura edo jardueraren arrastroak mantendu

Fosil gidariak

- Hedapen zabala- Ugariak - Erraz fosilizatzen dira - Eboluzio azkarra