Ses ve Özellikleri

6. SINIF “SES ve ÖZELLİKLERİ”

İÇİNDEKİLER

• Sesin Yayılması
• Ses Nasıl Oluşur?
• Sesin Sürati
• Sesin Farklı Ortamlarda Duyulması
• Ara Değerlendirme-1
• Ara Değerlendirme-2
• Sesin Yüksekliği
• Ara Değerlendirme-3
• Sesin Yansıması
• Yankı
• Sesin Soğurması
• Akustik
• Ses Yalıtımı
• Ara Değerlendirme-4
• Ara Değerlendirme-5

SECTION

Sesin Yayılması

Maddelerin titreşim hareketi ile ortama yaydığı enerjiye SES denir.

Ses nasıl oluşur? Öğrenmeme yardımcı olur musun?

• Ses dalgalar halinde yayılır.
• Ses bir enerji türüdür.
• Madde değildir.

Ses Nasıl Oluşur?

Sesin maddesel ortamlardaki hızı nasıldır?

Ses; katı, sıvı ve gaz halindeki taneciklerin dalgalar halinde iletilmesi ile oluşur.

Katı maddelerin tanecikleri birbirine daha yakın olduğundan titreşimler, sıvı ve gaz maddelere göre daha hızlı iletilir.

Sesin Maddesel Ortamlardaki Hızı Nasıldır?

Sesin dalgalar halinde yayıldığını biliyor muydun?

Ses kaynağından çıkan ses dalgaları, hava ortamında titreşimler halinde dalgalar boyunca yayılmaktadır.

Ses Dalgaları

Sesin Farklı Ortamlarda Duyulması

Sesin yayılabilmesi için maddesel ortam gerekir.Bunun nedeni, boşlukta ses enerjisini aktaracak yer olmamasıdır.

Ses Boşlukta Yayılmaz !!!

Ses kaynağından çıkan ses dalgaları yayıldığı ortama bağlı olarak farklı hızda ilerler. Bu nedenle ses katı, sıvı ve gaz ortamlarda farklı duyulur.

Boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız. " " Sembolüne tıklayarak doğru yanıtı görebilirsiniz.

1. Ses ve ışık birer .................. çeşididir.
2. Zil çaldığınsa ses ................. halinde yayılır.
3. Tefe vurulduğında bağlı bir pinpon topunun hareket etmesi sesin ............ olduğunu gösterir.

Verilen cümleleri doğru (D), yanlış (Y) olarak işaretleyiniz." " Sembolüne tıklayarak doğru yanıtı görebilirsiniz.

( ) Ses dalgalar halinde yayılır. ( )Sesin yayılma hızı, bulunduğu ortamın sıcaklığı ve yoğunluğu arttıkça artar. ( ) Ses, maddesel ortamlarda titreşimler halinde yayılır. ( )Ses, dalgalar halinde yayılır ve titreşim sonucu oluşur.

Sesin yayılma hızı, ortamın yoğunluğu ve sıcaklığı arttıkça artar.

Sesin Yüksekliği: İnce Ses- Kalın Ses

Sesin yüksekliği frekansa bağladır. Sesin ince ya da kalın olması durumuna “sesin yüksekliği” denir. Frekans ve yükseklik kavramları doğru orantılı olarak değişir.

Sesin Sürati

*Ses maddesel ortamda yayılırken, boşlukta yayılmaz. *Sıcaklık arttığında taneciklerin titreşimi de artacağından sesin hızı artar. *Sesin katılarda yayılma hızı sıvılardan, sıvılarda yayılma hızı ise gazlardan daha fazladır.

Boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız." " Sembolüne tıklayarak doğru yanıtı görebilirsiniz.

1.Ses .............. ortamlarda yayılır. 2.Sesi en iyi .........................maddeler, içerisinde hava boşlukları içeren maddelerdir. 3.Ses dalgalarının yayılma hızı, ışık ışnlarının yayılma hızından........... olduğu için şimşek çaktığı zaman önce ışığı görür, sonra gök gürültüsünü duyarız. 4.Sıcaklık ve yoğunluk arttıkça sesin ........ artar.

Ses kaynağından çıkan titreşim fazla olursa ince ses, az olursa kalın ses oluşur.

Ses enerjisinin bir engele çarpıp geldiği ortama geri dönmesine “sesin yansıması” denir.

Ses kaynağından çıkan sesin engele çarptıktan sonra kaynağına geri dönmesine “yankı” denir.

Yansıma ve yankı olayları birbirne karıştırılmamalıdır.

Sesin Yansıması

Yankı

Sesin maddeler tarafından emilmesine “sesin soğurulması” denir

Sesin Soğurulması

*Sesin oluşması, yayılması, duyulması olaylarını inceleyen bilim dalına “akustik” denir. Camiler, stadyum, sinema salonu, amfi tiyatro,ses stüdyosu akustiğe örnektir.

Akustik Nedir?

Ses yalıtımı, sesin soğurulmasını sağlayacak malzemeler ile sesin yayılmasının önlenmesidir.

Ses şiddetini azaltarak soğurulmasını sağlayan maddelere “ses yalıtım malzemesi” denir.

Ses Yalıtımı Nasıl Olur?

Boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız." " Sembolüne tıklayarak doğru yanıtı görebilirsiniz. 1.Ses kaynağından çıkan sesin engel ile arasındaki mesafe 17 m ise sesin engele çarparak geri yansımasına ......................... denir. 2.Bazı canlılar yaşamlarını sürdürürken.............. özelliğinden yararlanır. Örnek olarak yarasalar verilebilir. 3.Sesin şiddeti cismin sesi...............ile azalır.

Verilen cümleleri doğru (D), yanlış (Y) olarak işaretleyiniz." " Sembolüne tıklayarak doğru yanıtı görebilirsiniz. ( ) Demir, ses yalıtımı için uygun bir malzeme değildir. ( )Sesin yayılmasını önlemek için ses yalıtımı yapılır. ( )Sesin meydana gelişi, yayılması, soğrulması, gibi özelliklerle akustik bilimi ilgilenir. ( ) Ses dalgalarının madde tarafından yutulmasına akustik denir.