Lurralde antolaketa

ANTOLAKUNTZA POLITIKOA

DBH 3. MAILA1.UD Iturria: Santillana Aroia Kortabitarte

Zenbat herrialde daude munduan?

Zergatik herrialdeak dira hain ezberdinak bata bestearekin alderatuz? Zein gobernu forma dute? Nola eragiten du gobernu formak biztanleengan?

Estatua

Lurralde bat zuzentzen duen politika eta administrazio unitate nagusia da. Biztanleak bere agintepean daude beraz betebehar batzuk dituzten, baina eskubideak ere dituzte. Estatu guztiek ez dute botere berdina. Batzuk munduko potentzia handiak dira. Adibidez?

Nazioa

Nazioa ezaugarri bereizgarri komunak (hizkuntza, historia, ohiturak...) eta lurralde batetakoak izatearen sentimendua eta talde bereizia osatzearen kontzientzia duten pertsonek osatzen dute.

Praktika: mapa politikoak interpretatu

Estatuaren funtzioak (26 or.)

• Legeak egin.
• Legeak betetzen direla zaindu.
• Herritarrak babestu. Ordena mantendu.
• Nazioarteko harremanak. Kanpo-politika.
• Ekonomia bideratu. Zergak bildu.
• Zerbitzu publikoetaz arduratu. Hezkuntza, osasuna...

Eztabaida:herrialde guztietan funtzio hauek betetzen al dira?

Ongizate-estatua

XX.mendetik aurrera estatuek funtzio gehiago hartzen joan ziren eta ekonomiak eta gizartean esku hartzen hasi ziren herritar guztiek bizi maila duina eduki zezaten eta gizarte-desberdintasunak murrizteko. Estatu hauei ONGIZATE ESTATU deitzen zaie. Zergen dirua erabiliz doako osasun eta hezkuntza zerbitzuak antolatzen hasi ziren. Zure ustez, munduko herrialde guztiek al dute ongizate-estatua?

Estatu motak

• BOTERE POLITIKOAREN ARABERA: demakrazioak eta diktadurak
• ERLIJIOAREN ARABERA: laikoak, konfesionala eta teokraziak
• ESTATU-BURUAREN ARABERA: monarkiak eta errepublikak
• LURRALDE ANTOLAKETAREN ARABERA: zentralizatua eta deszentralizatua

LANA: Banakako lana. Estatu moten mapa kontzeptuak digital orokor bat egin, bakoitzaren ezaugarriak azalduz.

Iturria azken 4 diapositibak: https://www.slideshare.net/MentxuGandarias/munduko-estatuak-3-dbh

GLOBALIZAZIOA

Iturria: Idealista.com. https://www.idealista.com/news/inmobiliario/vivienda/2013/08/30/657117-imagen-del-dia-paises-en-los-que-esta-presente-mcdonalds-mapa

Estatuen arteko harremanak

Harremanak errazteko ITUNak eta HITZARMENAK sinatzen dituzte, horrela konpromezua hartzen dute sinatu duten herrialdeek gai bati buruzko jarduerak aurrera eramateko. Baina batzuetan gatazkak sortzen dira: 1) Gatazka ekonomikoak. Herrialdeen interes ekonomikoak talka egiten dutenean. 2) Gatazka militarrak. Binaka adibideak aurkitu eta arrazoiak azaldu.

Nazioarteko erakundeak

Gobernuz Kanpoko Erakundeak

HELBURU HUMANITARIOAK DITUZTEN ETA GOBERNUEN MENDE EZ DAUDE ERAKUNDEAK DIRA.

MOTA ASKOTAKOAK DAUDE: - Natura babestea - Giza eskubideen alde egitea. - Laguntza eman. Oro har, funtsezko eginkizunak betetzen dituzte eta zerbitzuak ematen dute.

Estatua

Europar Batasuna

Nazioz Gaindiko Erakundeak

Erkidegoak

Hauteskunde eta erreferenduma

Glosategia

Demokrazia eta diktadura

Globalizazioa

Estatu laiko, konfesional eta teokratikoa

Botere judiziala, legegilea eta betearazlea

Gobernuz Kanpoko Erakundeak

Estatu zentralizatu eta deszentralizatua