Η εξάπλωση των Οθωμανών και οι τελευταίες προσπάθειες για την ανάσχεσή τους

Η εξάπλωση των Τούρκων και οι τελευταίες προσπάθειες για την ανάσχεσή τους

Η αδυναμία του Βυζαντίου

Το Βυζαντινό κράτος μετά την ανασύσταση του (1261) από τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο γνώρισε μια τελευταία περίοδο αναλαμπής . Ωστόσο οι εμφύλιοι πόλεμοι έφεραν την οικονομική και κοινωνική κατάρρευση:

• Το νόμισμα υποτιμήθηκε
• Η φορολογία και η εξαθλίωση οδήγησαν σε επαναστάσεις (Θεσσαλονίκη, Αδριανούπολη)
• Η δύναμη στρατού και στόλου μειώθηκε και κυριάρχησαν ξένοι μισθοφόροι

Η άλλοτε κραταιά αυτοκρατορία έγινε μια αδύναμη αυτοκρατορία των στενών που οι Οθωμανοί εύκολα κατέλυσαν.

By Flyax [CC BY-SA 2.5 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], via Wikimedia Commons

By MapMaster - Own work, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1942033

Οθωμανοί και οι κατακτήσεις τους

• Οι Οθωμανοί ήταν μια τουρκική φυλή διαφορετική από τους Σελτζούκους .
• Ήταν νομάδες που εγκαταστάθηκαν κοντά στην Προύσα .
• Οργανώθηκαν αρχικά γύρω από τον ηγεμόνα τους Οσμάν (Οθμάν) .
• Εκμεταλλεύτηκαν την κατάργηση των ακριτών.
• Αξιοποίησαν το θεσμό των γαζήδων (φανατικών μαχητών του Ισλάμ) για να κατακτήσουν σταδιακά όλη τη Μ. Ασία.

By MapMaster - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3692668

1263

By 1263_Mediterranean_Sea.PNG: Original uploader was Gabr-el at en.wikipediaderivative work: Hoodinski (talk) - 1263_Mediterranean_Sea.PNG, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=17635086

1389

By Gabr-el at English Wikipedia - Transferred from en.wikipedia to Commons by Shizhao using CommonsHelper., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7700595

By Chamboz at English Wikipedia, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=76148446

Παιδομάζωμα

Η ανάγκη ενίσχυσης του στρατού των Οθωμανών οδήγησε στη στρατολόγηση χριστιανοπαίδων (παιδομάζωμα) και τη συγκρότηση του επίλεκτου τάγματος των γενιτσάρων.Ποιες συνέπειες είχε για τους Βαλκανικούς λαούς το παιδομάζωμα;

Γκραβούρα που απεικονίζει την τακτική του παιδομαζώματος

By Ali Amir Beg (fl. 1558) - Süleymannâme, Istanbul, Topkapi Palace MuseumJanissary Recruitment in the Balkans (upload), Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=22361418

Οθωμανική εξάπλωση

• Στα μέσα του 14ου αι. (1354) οι Οθωμανοί πέρασαν στην Ευρώπη και κατέλαβαν την Καλλίπολη
• Σταδιακά οι (διαιρεμένοι) Βαλκανικοί λαοί υπέκυψαν στους Οθωμανούς.
• Στη μάχη του Κοσσυφοπεδίου οι Σέρβοι νικήθηκαν και γνώρισαν την τουρκική κυριαρχία

Η Μάχη του Κοσσυφοπεδίου. Πίνακας του Αδάμ Στεφάνοβιτς

By image uploaded at wordpress.com, Κοινό Κτήμα, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=248947

Προσπάθειες ανάσχεσης των Οθωμανών

• Το 1402 οι Μογγόλοι του Ταμερλάνου εισέβαλαν στη Μ. Ασία, νίκησαν τους Οθωμανούς και συνέλαβαν το Σουλτάνο Βαγιαζήτ. Η ήττα των Οθωμανών προκάλεσε κρίση στο κράτος τους και έδωσε παράταση ζωής στο Βυζάντιο .
• Κατά τον τελευταίο αιώνα πριν την Άλωση οι Βυζαντινοί ταξίδευσαν για βοήθεια στη Δύση.
• Ο Ιωάννης Η' ανανέωσε με τη Σύνοδο της Φερράρας – Φλωρεντίας την ένωση των εκκλησιών, ουσιαστικά την υποταγή της Ανατολικής εκκλησίας στη Δυτική που πρώτος είχε αποδεχτεί ο Μιχαήλ Η' στη Σύνοδο της Λυών (1274).

Προσπάθειες ανάσχεσης των Οθωμανών

• Οι προσπάθειες για “ένωση” απέτυχαν αφού δεν έγιναν ουσιαστικά ποτέ αποδεκτές από το λαό.
• Πάντως η “ένωση” δεν απέφερε καμιά ουσιαστική βοήθεια στο Βυζάντιο που απέμεινε μόνο να αντιμετωπίσει τους Τούρκους, σπαρασσόμενο μάλιστα από εσωτερικές διαμάχες ανάμεσα σε “ενωτικούς” και “ανθενωτικούς”.