Analiza obrazu

Analiza obrazu

Wstępna analiza obrazu

• autor obrazu, tytuł obrazu, czas powstania dzieła;
• epoka, nurt artystyczny;
• miejsce w dorobku artystycznym malarza (twórczość wczesna, dojrzała, późna; etapy twórczości);
• wymiary obrazu;
• technika malarska - akwarela, collage, fresk, graffiti, malarstwo akrylowe, malarstwo olejne, malarstwo temperowe, polichromia, witraż;
• temat obrazu - akt, malarstwo: abstrakcyjne, historyczne (odmiana batalistyczne), marynistyczne, pejzażowe, religijne (odmiana mitologiczne), rodzajowe, martwa natura;
• miejsce, w którym znajduje się obraz; (zwykle nazwa muzeum)

Właściwa analiza obrazu

1. Kompozycja;
2. Ruch;
3. Przestrzeń;
4. Głębia, tło;
5. Paleta barw;
6. Światło;

1.1 Podstawowe elementy kompozycji:

• Linia;
• Kształt, bryła;
• Kolor;
• Faktura;
• Światłocień;
• Perspektywa;
• Przestrzeń, głębia;
• Relacje między środkami wyrazu;

1. Linia

Jej podstawowym zadaniem jest stanowienie konturu dla przedstawianych obiektów. Gdy jest wyraźna, tak jak w pokazanych przykładach, obraz nazywamy linearnym. Linia może też pełnić funkcję dekoracyjną, układać się w ornamenty, motywy florystyczne czy obramowania partii obrazu.

2. Kształt, bryła

Za ich pomocą konstruujemy przedstawiane obiekty. Pojedyncze formy geometryczne mogą być wyeksponowane, tak jak w obrazach kubistycznych, mogą być też ukryte i subtelnie łączone ze sobą, by wiernie odtworzyć rzeczywistość.

3. Kolor

Kolor to dopełnienie każdego obrazu. Od niego zależy nastrój dzieła i jego oddziaływanie na odbiorcę, jest wspaniałym narzędziem ekspresji artysty. Jest tym, co jako pierwsze przyciąga wzrok widza. Przy pomocy koloru możemy wydobyć z obrazu jego najważniejsze fragmenty. Wybór gamy barwnej (barwy podstawowe, barwy pochodne, barwy czyste, barwy dopełniające, barwy ciepłe, barwy zimne) zależy od fantazji twórcy, przedstawianego tematu, celu dzieła.

4. Faktura

Wybór faktury dzieła zależy od użytego medium, w przypadku obrazów wykonywanych tradycyjnymi metodami wiąże się ona bezpośrednio z techniką malarską lub rysunkową, zastosowanym podłożem i środkami zabezpieczającymi obraz.

5. Światłocień

Światłocień podkreśla nastrój dzieła, pozwala wydobyć z niego te fragmenty, na które chcemy zwrócić szczególną uwagę, zaś mniej istotne partie ukryć. Ostry kontrast jasnych i ciemnych partii obrazu pogłębia dramatyzm ukazanego tematu, zaś bardziej stonowany światłocień wywołuje wrażenie spokoju.

6. Perspektywa

To sposób przedstawienia tego co jest trójwymiarowe na płaszczyźnie o dwóch wymiarach. Typy perspektywy:

• linearna (zbieżna, rozbieżna)
• żabia
• z lotu ptaka (topograficzna)
• malarska (barwna)
• pasowa (rzędowa)
• kulisowa
• hierarchiczna

7. Przestrzeń, głębia

To kolejne narzędzia, mające uczynić przedstawianą scenę bardziej realną. W grafice użytkowej najczęściej rezygnuje się z głębi na rzecz ukazywania form płaskich, które są bardziej czytelne dla widza. Głębię podkreśla perspektywa – zarysowanie jej fragmentami architektury, sposób rozmieszczenia obiektów – im dalej od widza, tym większe złudzenie głębi — czy zawieszenie linii horyzontu ponad środkiem wysokości obrazu.

8. Relacje między środkami wyrazu

• Jedność – mamy z nią do czynienia, kiedy wszystkie części dzieła tworzą harmonijną całość, nie występują żadne elementy mogące zaburzyć ustalony ład.
• Balans – mówi o tym, czy rozmieszczenie części kompozycji jest równomierne, wyważone, symetryczne, czy też zaburzone, stłoczone, asymetryczne.
• Ruch – w sztuce opisuje wrażenie ruchu zawarte w dziele.
• Rytm – pojawia się, kiedy w dziele występują regularnie powtórzone elementy.
• Dominanta – to najważniejszy element kompozycji, pozostałe jej części muszą mu podlegać. Zazwyczaj wyróżnia się rozmiarem lub kolorem. Jest fragmentem obrazu, do którego odruchowo ciągnie wzrok widza.
• Kontrast – może być różnoraki: kolorystyczny, światłocieniowy, fakturowy… Zachodzi, kiedy umieścimy obok siebie elementy tworzące wyraźny dysonans.
• Proporcja – relacja między rozmiarami części kompozycji.