Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Τα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας

Evi Kosmidou

Created on January 23, 2026

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Quiz

Essential Quiz

Practical Quiz

Akihabara Quiz

Pixel Challenge

Math Calculations

Piñata Challenge

Transcript

ta ψhφidwta thc agiac coφiac

Μάθε για τα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας

"Νενίκηκά σε, Σολομών!"

ΟΔΗΓΙΕΣ...

evikosmidou

ODHΓIEC!!!

1. Κάντε κλικ στις εικόνες, για να δείτε την περιγραφή τους και μάθε για τις παραστάσεις. 2. Σύρτε τις εικόνες στο κατάλληλο πλαίσιο, ώστε να τοποθετηθούν τα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας στη σωστή θέση στην κάτοψη του κτηρίου.

ΕΝΑΡΞΗ...

"Ένθρονη βρεφοκρατούσα Παναγία": Το ψηφιδωτό της Παναγίας και του Θείου βρέφους είναι το πρώτο της περιόδου μετά την εικονομαχία. Βρίσκεται εδώ και αιώνες στην κόγχη της αψίδας. Η Θεοτόκος κάθεται σε έναν θρόνο χωρίς πλάτη, κρατώντας το βρέφος Ιησού στα γόνατά της. Είναι ενδεδυμένη με χιτώνα χρώματος μπλε, γεμάτο ιεροπρέπεια. Στη μαντήλα της και στους ώμους φέρει 3 αστέρια. Το δεξί χέρι της Παναγίας ακουμπά στον ώμο του βρέφους ενώ το αριστερό στο γόνατό του. Τα ενδύματα του Χριστού είναι στο χρώμα του χρυσού. Το δεξί του χέρι ευλογεί, ενώ το αριστερό βαστά ειλητάριο. Τα πόδια της ακουμπουν σε ένα υποπόδιο στολισμένο με λίθους. Βρίσκεται στην κόγχη του ιερού βήματος.

"Η παράσταση της Δεήσεως" θεωρείται ένα από τα ωραιότερα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας. Η δημιουργία του χρονολογείται γύρω στο 1261. Λέγεται ότι σηματοδοτούσε το τέλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και την επιστροφή της Αγίας Σοφίας στην Ορθοδοξία. Στο ψηφιδωτό εικονίζεται η Παναγία και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος να ικετεύουν τον Ιησού την ημέρα της Κρίσεως. Η αγωνία και η ταπεινότητα που διακρίνει στα βλέμματά τους μαρτυρούν την ικετευτική τους διάθεση. Η Δέηση αποτελεί από τα πρώτα έργα στα οποία φαίνεται η βυζαντινή αγιογραφική τέχνη να επηρεάζεται από την Αναγέννηση. Βρίσκεται στο νότιο τμήμα του ναού.

«Ένθρονος Χριστός»: η εικόνα παριστάνει τους αυτοκράτορες Κωνσταντίνο Θ’ τον Μονομάχο (1042-1055) και Ζωή (1028-1055) να προσφέρουν δώρα, που προφανώς αποθανατίζει τις δωρεές του Μονομάχου, οι οποίες σύμφωνα με τον ιστορικό Ιωάννη Σκυλίτζη (11ος αιώνας), εξασφάλισαν την καθημερινή τέλεση της λειτουργίας που γινόταν μόνο Σάββατα, Κυριακές και μεγάλες εορτές, από έλλειψη προσόδων. Είναι ψηφιδωτό του 1044 (11ου αι.). Στα κεφάλια των μορφών αυτού του ψηφιδωτού, τα οποία αντικατέστησαν τα κεφάλια παλαιότερου ψηφιδωτού που παρίστανε την αυτοκράτειρα Ζωή και τον πρώτο της σύζυγο Ρωμανό Γ’ Ανάργυρο εκατέρωθεν του Χριστού σε ανάμνηση προγενέστερης δωρεάς στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας, παρατηρείται και η ζωγραφική τεχνοτροπία που χαρακτηρίζει την τέχνη της περιόδου μεταξύ των ετών 1040 και 1070. - Η εικόνα βρίσκεται στο νότιο υπερώο (γυναικωνίτη)

«Ένθρονος Χριστός»: η εικόνα παριστάνει τον Λέοντα ΣΤ’ (886-912) ή τον υιό του, Κωνσταντίνο Ζ΄ Πορφυρογέννητο. Είναι σε στάση ικεσίας μπροστά στον Χριστό Παντοκράτορα. Η δεξιά χείρα του Χριστού βρίσκεται σε στάση ευλογίας, ενώ με το αριστερό του χέρι κρατά ένα ανοιχτό βιβλίο: "Εἰρήνη ἡμῖν. Ἐγώ εἰμί τό φῶς τοῦ κόσμου." Ο Χριστός Παντοκράτορας, όλος μεγαλοπρέπεια βρίσκεται σε ένα θρόνο στολισμένο με πολύτιμους λίθους. Δεξιά - αριστερά, δύο στρόγγυλα ένθετα ψηφιδωτά συμπληρώνουν την εικόνα: στα αριστερά του ο Αρχάγγελος Γαβριήλ κρατάει μια ράβδο. Η παναγία στα δεξιά, με την ευγενική κλίση του χεριού της προς τον Σωτήρα Χριστό, φανερώνει την Μεσιτεία της για το γένος των ανθρώπων. - Βρίσκεται στην κεντρική πύλη, στη δυτική είσοδο του Ναού.

«Ένθρονος Θεοτόκος»: κρατά αγκαλιά τον Χριστό και οι αυτοκράτορες Ιουστινιανός και Μέγας Κωνσταντίνος αριστερά και δεξιά να της προσφέρουν ο ένας τον ναό και ο άλλος την Κωνσταντινούπολη. Είναι ψηφιδωτό του 10ου αιώνα και βρίσκεται στο τύμπανο του τόξου της Νότιας Πύλης του νάρθηκα. Χρονολογείται στη βασιλεία του Βασιλείου Β΄ Βουλγαροκτόνου. - Βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του ναού.

"Θεοτόκος Βρεφοκρατούσα και αυτοκράτορας Κομνηνός" Ψηφιωτό που φιλοτεχνήθηκε το 1118. Η Θεοτόκος Βρεφοκρατούσα με τον Αυτοκράτορα Ιωάννη Β’ Κομνηνό και την αυτοκράτειρα Ειρήνη της Ουγγαρίας. Το αυτοκρατορικό ζεύγος φαίνεται να προσφέρει δωρέες στο ναό της Αγίας Σοφίας. Η Ειρήνη της Ουγγαρίας, γνωστή και ως Πιρόσκα, απεικονίζεται με ροδαλά μάγουλα και ξανθές πλεξούδες στα μαλλιά, προκειμένου να γίνει κατανοητή η ουγγρική καταγωγή της. Τιμάται ως αγία από την Ορθόδοξη Εκκλησία και εορτάζεται στις 13 Αυγούστου. Βρίσκεται στο Νοτιοανατολικό άκρο του Ναού.

Σύμφωνα με τις πηγές, ο Χριστός στεκόταν στο κέντρο του θόλου, ενώ στις τέσσερις γωνίες βρίσκονταν τα Σεραφείμ, εξαπτέρυγοι άγγελοι που προστάτευαν τον θείο θρόνο. Μερικά από αυτά είναι ακόμη ορατά σήμερα, αν και ανακαινισμένα και εν μέρει ξαναβαμμένα με την πάροδο των αιώνων.

"Ψηφιδωτά του Βόρειου Τυμπάνου": Τρία ψηφιδωτά εντοπίζονται στις κόγχες του βορείου τυμπάνου, τα οποία είναι ορατά από το Καθολικό. Απεικονίζουν τρεις Αγίους Ιεράρχες της πρωτοχριστιανικής εκκλησίας. Στην πρώτη κόγχη από τα δυτικά έχουμε τον άγιο Ιγνάτιο τον Νεώτερο. Στην κεντρική βρίσκεται ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Στην πέμπτη από τα δυτικά, τον Άγιο Ιγνάτιο τον Θεοφόρο. Όλες οι φιγούρες είναι ίδιες και απαράλλακτες μεταξύ τους, εκτός από τις μορφές. Όλοι τους είναι ενδεδυμένοι με την αρχιερατική στολή. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του ναού, ψηλά στο Τύμπανο.